Ispitujući pobijanu presudu u granicama propisanim članom 408. ZPP, Vrhovni sud je ocenio da je revizija tužioca osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je suvlasnik na 1/12 idealnih delova porodične stambene zgrade broj 1, izgrađene na kat. parceli ..., upisane u LN br. ... KO Niš – Crveni krst po osnovu nasleđa iza majke VV koja je umrla ...2012. godine. Rešenjem suda od 08.11.2018. godine kojim je raspravljena njena zaostavština utvrđeno je da su naslednici na ostavini koju, između ostalog čini i 1/4 stambene zgrade broj 1 postojeće na kat. parceli ... KO Niš – Crveni krst (u rešenju označeno kao 1/2 od 1/2 navedene zgrade) suprug GG i sinovi AA i DD svi sa po 1/3 idealnih delova. Tuženi je zakupac lokala od 24 m2, koji se nalazi u navedenoj stambenoj zgradi na osnovu usmenog ugovora o zakupu koji je 2019 godine zaključio sa jednim od suvlasnika, tužiočevim ocem GG od kada se nalazi u ovom poslovnom prostoru. Tužilac se dopisom od 17.01.2020. godine obratio tuženom sa zahtevom za iseljenje iz lokala, što je tuženi odbio sa tvrdnjama da lokal drži po ovlašćenju jednog od suvlasnika.

Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su zaključili da je tuženi savestan držalac spornog lokala, jer ima punovažan pravni osnov, ugovor o zakupu zaključen između njega i jednog od suvlasnika zbog čega su s pozivom na odredbe članova 14, 15. stav 1, 37. stav 1. i 72. stav 3. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa i odredbe člana 103. ZOO, odbili zahtev tužioca za iseljenje tuženog iz stambene zgrade broj 1, postojeće na kat. parceli ... i predaje iste u posed tuženom, uz dodatno obrazloženje drugostepenog suda da tužilac ne može tražiti predaju u posed cele stambene zgrade obzirom da nije dokazao da tuženi drži celu zgradu.

Po oceni Vrhovnog suda, osnovano se revizijom tužioca ukazuje da su nižestepeni sudovi pogrešno primenili materijalno pravo.

Naime, prema odredbi člana 14. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa, suvlasnik ima pravo da stvar drži i da je koristi zajedno sa ostalim suvlasnicima srazmerno svom delu, ne povređujući prava ostalih suvlasnika (stav 1) i da suvlasnik može raspolagati svojim delom bez saglasnosti ostalih suvlasnika (stav 2). Prema odredbi člana 15. istog zakona za preduzimanje poslova koji prelaze okvir redovnog upravljanja (otuđenja cele stvari, promene namene stvari, izdavanje cele stvari u zakup, zasnivanje hipoteke na celoj stvari, zasnivanje stvarne službenosti, veće popravke i slično), potrebna je saglasnost svih suvlasnika (stav 4) kao i da suvlasnici mogu poveriti upravljanje stvari jednom ili nekolicini suvlasnika ili trećem licu (stav 5), dok prema odredbi člana 43. istog zakona, suvlasnik odnosno zajednički vlasnik ima pravo na tužbu za zaštitu prava svojine na celu stvar, a suvlasnik ima pravo i na tužbu za zaštitu svog prava na delu stvari. Iz navedenih zakonskih odredbi proizlazi da suvlasnik može držati suvlasničku stvar u obimu koji odgovara njegovom udelu, da može svojim udelomraspolagati samostalno ali da celu suvlasničku stvar ne može opteretiti bez saglasnosti svih suvlasnika kao i da suvlasnik može štiti celu suvlasničku stvar od trećih lica.

Kako je u konkretnom tužilac nakon smrti majke postao suvlasnik stambenog objekta broj 1, porodične stambene zgrade broj 1, na kat. parceli ... KO Niš – Crveni krst, u obimu udela od 1/12, a tuženi u zakupu lokala površine 24 m2, koji se nalazi u sastavu ove porodične stambene, na osnovu ugovora o zakupu koji je zaključio sa jednim od suvlasnika, tužiočevim ocem GG, to je bez razjašnjenja činjenice da li je izvršena fizička deoba suvlasničke stvari ne može oceniti da li su nižestepeni sudovi pravilno primenili materijalno pravo na kom su zasnovali svoju odluku. Ovo posebno kod činjenice da tužilac kao jedan od suvlasnika, shodno odredbi člana 43. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa, može od trećeg lica štititi celu stvar, a time i tražiti njenu predaju u posed u smislu člana 37. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa, od koje predaje se lice koje je u posedu stvari, ovde tuženi može braniti tvrdnjom da ima pravni osnov za korišćenje suvlasničke stvari.

Kako su nižestepeni sudovi propustili da daju pravni značaj činjenici, a koja među strankama nije sporna, da se porodična stambena zgrada broj 1, na kat. parceli ... KO Niš – Crveni krst, sastoji između ostalog i poslovnog prostora – lokala površine 24 m2, koji je u posedu tuženog na osnovu ugovora o zakupu zaključenim sa jednim od suvlasnika, te da razjasne da li je između suvlasnika izvršena fizička deoba kao i da li je i od kada tužilac upoznat sa zakupom odnosno davanjem u zakup spornog lokala i da li je tuženi u posedu prostora iznad lokala jer se tamo nalaze stvari potrebne za obavljanje poslova za koje se koristi prizemlje, kako to tvrdi tužilac to za sada se ne može oceniti pravilnost primene materijalnog prava, zbog čega su nižestepene odluke morale biti ukinute.

Istovremeno je na osnovu člana 165. stav 3. ZPP, ukinuta odluka o troškovima postupka, zavisi od konačnog ishoda spora.

U ponovnom postupku sudovi će razjasniti sporna pravna pitanja na koje je ukazano ovim rešenjem a posebno u pogledu načina korišćenja suvlasničke stvari.

Sa svega iznetog na osnovu člana 416. stav 2. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dragana Marinković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković