Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž1 179/24 od 12.03.2024. godine, ispravljenom pravnosnažnim rešenjem istog suda Gž1 179/24 od 08.04.2024. godine, preinačena je prvostepena presuda u stavu drugom i trećem izreke, tako što je odbijen kao neosnovan tužbeni zahtev tužilje kojim je tražila da se obaveže tužena da joj na ime razlike između isplaćene jubilarne nagrade za 35 godina rada ostvarenih u radnom odnosu do pripadajuće jubilarne nagrade po obračunu izvršenom u skladu sa Pravilnikom o radu tužene, isplati 31.798,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od 01.01.2021. godine do konačne isplate, te je obavezana tužilja da tuženoj isplati na ime troškova parničnog postupka iznos od 153.000,00 dinara.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužilja je blagovremeno izjavila reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, primenom člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 ...18/20) pa je našao da je revizija tužilje osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je u radnom odnosu kod tužene, na radnom mestu ... . Tužilja je 25.02.2019. godine navršila 35 godina rada u radnom odnosu, za šta joj je isplaćena jubilarna nagrada u iznosu od 109.042,00 dinara na osnovu odredbe člana 42. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 43/17). Pravilnikom o radu tužene, članom 90. predviđena je isplata jubilarne nagrade za 35 godina radnog staža u visini dve prosečne plate zaposlenog, odnosno prosečne plate ostvarene u ustanovi u prethodnom mesecu, odnosno prosečna zarada isplaćena zaposlenom prema poslednjem objavljenom podatku republičkog organa nadležog za statistiku, ako je to povoljnije za zaposlenog. Tužilja je dana 11.02.2020. godine navršila 35 godina rada u ustanovi tužene. Razlika između isplaćenog iznosa na ime jubilarne nagrade za 35 godina rada ostvarenih u radnom odnosu i iznosa koji bi tužilji pripao na ime jubilarne nagrade prema obračunu izvršenom u skladu sa Pravilnikom o radu tužene iznosi 31.798,00 dinara.

Polazeći od utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je, primenom odredaba članova 8, 9. i 10. Zakona o radu usvojio tužbeni zahtev za isplatu razlike između isplaćene jubilarne nagrade i jubilarne nagrade obračunate u skladu sa odredbama Pravilnika o radu tužene ustanove. Navedeni pravilnik većim iznosom jubilane nagrade od one koja je predviđena Posebnim kolektivnim ugovorom predvideo je povoljnije pravo zaposlenog kada navrši 35 godina staža. Stoga je opravdano dosuđivanje razlike između isplaćene jubilarne nagrade po odredbama Posebnog kolektivnog ugovora i pripadajuće po odredbama Pravilnika o radu tužene.

Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu i odbio tužbeni zahtev nalazeći da bi tužilja imala pravo na isplatu jubilarne nagrade u skladu sa odredbama Pravilnika o radu tužene, kao akta kojim je utvrđeno veće pravo u pogledu samog iznosa jubularne nagrade, ali u slučaju da joj prethodno nije bila isplaćena jubilarna nagrada na osnovu Posebnog kolektivnog ugovora. Isplatom jubilarne nagrade za 35 godina rada po Posebom kolektivnom ugovoru, obaveza tužene, kao poslodavca je prestala, u smislu člana 295 stav 1 Zakona o obligacionim odnosima. Kod izloženog, tužilji ne pripada pravo na jubilarnu nagradu po Pravilniku o radu tužene, pa neosnovano potražuje i razliku između isplaćenog iznosa i iznosa jubilarne nagrade koji bi joj po tom osnovu pripadao primenom Pravilnika o radu tužene ustanove.

Vrhovni sud nalazi da se osnovano revizijom ukazuje da je pobijana drugostepena odluka doneta uz pogrešnu primenu materijalnog prava.

Odredbama člana 8. stav 2. i člana 10. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“ broj 24/05...95/18), propisano je da opštim aktom i ugovorom o radu mogu da se utvrde veća prava i povoljniji uslovi rada od prava i uslova utvrđenih zakonom, kao i druga prava koja nisu utvrđena zakonom, osim ako zakonom nije drukčije određeno, da se Posebnim kolektivnim ugovorom ne mogu utvrditi manja prava i nepovoljniji uslovi rada zaposlenom od prava i uslova utvrđenih opštim kolektivnim ugovorom koji obavezuje poslodavce koji su članovi udruženja poslodavaca koje zaključuje taj poseban kolektivni ugovor, kao i da kolektivnim ugovorom kod poslodavca ne mogu da se utvrde manja prava i nepovoljniji uslovi rada zaposlenom od prava i uslova utvrđenih opštim, odnosno posebnim kolektivnim ugovorom koji obavezuje tog poslodavca.

Prema odredbi člana 120. tačka 1. Zakona o radu, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu može da se utvrdi pravo na jubilarnu nagradu i solidarnu pomoć. Odredbe ovog Zakona primenjuju se i na zaposlene u državnim organima, organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave i javnim službama, ako zakonom nije drugačije određeno, na osnovu odredbe člana 2. stav 2. tog zakona.

U skladu sa odredbama člana 42. stav 1. tačka 4. Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave („Službeni glasnik RS“ broj 47/17), poslodavac je dužan da zaposlenom isplati jubilarnu nagradu za 35 godina rada u radnom odnosu - dve prosečne plate.

Pravilnik o radu tužene ustanove broj 1971/1 od 17.10.2011. godine sa izmenama broj 1793/2 od 17.10.2014. godine, broj 185/6 od 29.01.2015. godine i broj 2312/4 od 26.11.2015. godine, u odredbi člana 90. stav 1. i stav 2. predviđa obavezu poslodavca da zaposlenom isplati jubilarnu nagradu koja se isplaćuje zaposlenom u godini kada navrši 10,20, 30 ili 35 godina rada u ustanovi, a u stavu 3. alineja 4. istog člana da visina jubilarne nagrade iznosi za 35 godina radnog staža dve prosečne plate zaposlenog, odnosno prosečne plate ostvarene u ustanovi u prethodnom mesecu, odnosno prosečne zarade isplaćene zaposlenom prema poslednjem objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za statistiku, ako je to povoljnije za zaposlenog.

Imajući u vidu navedene odredbe člana 8. stav. 2. i 10. Zakona o radu, opšti akti (kolektivni ugovor i pravilnik o radu) u odnosu na zakon mogu da utvrde veća prava i povoljnije uslove rada od prava i uslova utvrđenih zakonom, kao i druga prava koja nisu utvrđena zakonom. Ovo pravilo se primenjuje i u međusobnim odnosima opštih akata u tom smislu da opšti akt slabije pravne snage, odnosno nižeg hijerarhijskog nivoa može da utvrdi druga, odnosno veća prava i povoljnije uslove rada, od opšteg akta jače pravne snage, odnosno višeg hijerarhijskog nivoa. U tom slučaju se primenjuju odredbe tog opšteg akta koji predviđa veća prava i povoljnije uslove rada.

U ovoj parnici, tužilja, zaposlena u ustanovi predškolskog vapitanja i obrazovanja tužbenim zahtevom traži isplatu razlike između jubilarne nagrade za navršenih 35 godina rada u radnom odnosu koja joj je isplaćena u skladu sa odredbama Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave i jubilarne nagrade obračunate u skladu sa odredbama Pravilnika o radu tužene ustanove.

U skladu sa navedenim odredbama člana 120. Zakona o radu, pravo na jubilarnu nagradu zaposlenima u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja utvrđeno je Posebnim kolektivnim ugovorom za zaposlene u ustanovama predškolskog vaspitanja i obrazovanja čiji je osnivač Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave. Tužilja, zaposlena u tuženoj predškolskoj ustanovi, kako proizilazi iz utvrđenog činjeničnog stanja, navršila je 35 godina rada u radnom odnosu, pa joj je u skladu sa citiranim odredbama člana 42. stav 1. tačka 4. Posebnog kolektivnog ugovora isplaćena jubilarna nagrada. Međutim, zaposlenima u tuženoj predškolskoj ustanovi ovo pravo bilo je utvrđeno i navedenim odredbama Pravilnika o radu. Ovaj opšti akt tužene kao akt slabije pravne snage, u smislu odredaba člana 8. stav 2. i člana 10. Zakona o radu koje, predviđaju mogućnost utvrđivanja većih prava i povoljnijih uslova rada u odnosu na opšte akte jače pravne snage, po oceni Vrhovnog suda povoljniji je od navedenog Posebnog kolektivnog ugovora. Ovo stoga što bi tužilji prema odredbama člana 90. stav 1, 2. i 3. Pravilnika o radu za navršenih 35 godina radnog staža kod tužene ustanove, imajući u vidu predviđenu visinu jubilarne nagrade, ista pripadala u većem iznosu od isplaćenog. Iz navedenih razloga, suprotno nalaženju drugostepenog suda, predmetna obaveza tužene da tužilji isplati jubilarnu nagradu nije prestala u smislu odredaba člana 295. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, jer tužilji, kod izloženog, pripada razlika između iznosa isplaćene jubilarne nagrade i iznosa koji joj pripada na osnovu Pravilnika o radu, kako pravilno zaključuje i prvostepeni sud.

Kako je preinačena drugostepena presuda i odbijena žalba tužene, to je potvrđena i odluka o troškovima prvostepenog postupka i odbijen zahtev tužene da se obaveže tužilja da joj naknadi troškove parničnog postupka.

Imajući u vidu navedeno, Vrhovni sud je na osnovu člana 416. stav 1. Zakona o parničnom postupku odlučio kao u stavu prvom izreke.

Tužilja je uspela u postupku po reviziji, pa joj na osnovu članova 153, 154. i 163. stav 2. Zakona o parničnom postupku, pripadaju i opredeljeni troškovi ovog postupka, koji obuhvataju troškove na ime sastava revizije 18.000,00 dinara prema Advokatskoj tarifi važećoj u vreme preduzimanja parnične radnje, kao i na ime sudskih taksi za reviziju 6.344,00 dinara i revizijsku odluku 9.516,00 dinara, prema važećoj Taksenoj tarifi.

Na osnovu člana 165. stav 2. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu drugom izreke.

Predsednik veća - sudija

Dragana Marinković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković