Tužilac je podneo odgovor na reviziju.

Revizija tužene je dozvoljena, u smislu člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11...10/23 - u daljem tekstu: ZPP), pa je Vrhovni sud ispitao pobijanu odluku primenom odredbe člana 408. istog zakona i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je zasnovao radni odnos rešenjem Opštinskog komiteta SKS Brus br.76/1 od 09.06.1983. godine, u Opštinskom komitetu Saveza komunista Srbije Brus, na radnom mestu ... . Odlukom Opštinskog odbora SPS Brus od 16.07.1990. godine tužiocu je prestao radni odnos u Opštinskom komitetu SKS Brus, i raspoređen je na rad u Opštinski odbor SPS Brus počev od 01.01.1991. godine, na poslovima i radnim zadacima ... . Odlukom Opštinskog odbora SPS Brus od 31.12.2013. godine tužilac je odjavljen iz PIO Fonda Brus, sa navedenim danom. Ova odluka doneta je na osnovu dopisa GO Socijalističke partije Srbije broj 0800-739/1 od 24.12.2013. godine u kome je navedeno da je potrebno izvršiti odjavu zaposlenog iz PIO Fonda zaključno sa 31.12.2013. godine, kako bi se izvršila prijava PIO na jedinstveni registar. Tužena nije donela odluku o prestanku radnog odnosa tužiocu, a nakon odjavljivanja tužioca sa obaveznog socijalnog osiguranja tužilac je nastavio da obavlja iste poslove u Opštinskom odboru tužene u Brusu, kao i pre odjavljivanja. Dana 25.08.2020. godine, tužiocu je utvrđeno pravo na invalidsku penziju.

Tužena je kao pravno lice i udruženje građana postojala i u vreme zasnivanja radnog odnosa tužioca pa i kasnije, i u svom delokrugu rada je u spornom periodu imala organizacioni deo – Opštinski odbor SPS Brus, koji je organizovan za teritoriju Opštine Brus. Pravilnicima o sistematizaciji radnih mesta tužene od 23.04.2003. godine, 20.04.2005. i 19.09.2014. godine nije bilo predviđeno radno mesto tužioca u Opštinskom odboru u Brusu. Međutim, i pored toga tužilac je sve vreme, pa i nakon odjave iz PIO Fonda 31.12.2013. godine, nastavio da obavlja rad na poslovima za koje je bio radno angažovan i koji su mu prethodnim odlukama određeni kao poslovi njegovog radnog mesta, sve do penzionisanja. Za utuženi period (jun 2017. godine – septembar 2019. godine) tužena nije isplatila tužiocu zaradu koju potražuje u visini minimalne zarade.

Na osnovu utvrđenog činjeničnog stanja prvostepeni sud je zaključio da u spornom periodu tužilac nije bio u radnom odnosu kod tužene, pa je odbio tužbeni zahtev.

Drugostepeni sud je zaključio da je na potpuno i pravilno utvrđeno činjenično stanje prvostepeni sud pogrešno primenio materijalno pravo kada je odbio tužbeni zahtev, pa je zato preinačio prvostepenu presudu i zahtev usvojio. Po stavu tog suda, tužbeni zahtev je osnovan saglasno odredbama članova 104. stav 1, članova 111. – 113. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, broj 24/05...13/17) i člana 60. Ustava Republike Srbije („Službeni glasnik RS“, broj 98/06). Kako tužena nije donela odluku o prestanku radnog odnosa tužioca, njegov radno pravni status ostao je nepromenjen. Tužilac je i nakon odjave sa osiguranja faktički obavljao poslove radnog mesta koje je obavljao i pre, zbog čega mu za obavljeni rad pripada naknada zarade u visini minimalne zarade koja mu je dosuđena pobijanom drugostepenom odlukom, krećući se u granicama postavljenog zahteva. Statusne promene kod tužene i novi načini uređenja tužene kao političke partije ne mogu suprotno Zakonu o radu, bez sprovođenja predviđene zakonske procedure otkaza, da dovedu do prestanka radnog odnosa tužiocu, u kom smislu tužena nije pružila dokaze.

Po oceni Vrhovnog suda, odluka drugostepenog suda je pravilna.

Neosnovano se revizijom tužene ističe bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP učinjena pred drugostepenim sudom zbog pogrešne primene pravila o teretu dokazivanja činjenica od značaja za osnovanost zahteva tužioca. Ovo stoga što je činjenicu faktičkog rada tužioca kod tužene prvostepeni sud utvrdio ocenom izvedenih dokaza, saglasno članu 8. ZPP. Prema odredbi člana 231. stav 1. ZPP ako sud na osnovu izvedenih dokaza (član 8) ne može sa sigurnošću da utvrdi neku činjenicu, o postojanju činjenice primeniće pravilo o teretu dokazivanja, koje prema stavu 2. istog člana podrazumeva da stranka koja tvrdi da ima neko pravo snosi teret dokazivanja činjenice koja je bitna za nastanak ili ostvarivanje prava, ako zakonom nije drugačije propisano, odnosno prema stavu 3. da stranka koja osporava postojanje nekog prava, snosi teret dokazivanja činjenice koja je sprečila nastanak ili ostvarivanje prava ili usled koje je pravo prestalo da postoji, ako zakonom nije drugačije propisano. Prema tome, pravilo o teretu dokazivanja predstavlja rezervno pravilo za utvrđivanje bitnih činjenica od značaja za odluku o zahtevu, jer sud ovo pravilo primenjuje samo u slučaju ako se na osnovu izvedenih dokaza primenom člana 8. ZPP ne može utvrditi neka bitna činjenica.

U konkretnom slučaju, bitna činjenica koja se ogleda u faktičkom radu tužioca u spornom periodu na poslovima i radnim zadacima koje je radio počev od 1983. godine nesumnjivo je utvrđena iz iskaza tužioca i svedoka BB, člana Opštinskog odbora SPS od osnivanja ovog odbora u Brusu, koji je potvrdio da je tužilac bio jedini zaposlen u Opštinskom odboru, i to „od kako postoji ova zgrada u kojoj je sada SPS“. S obzirom na ovu činjenicu, te kod činjenice da tužena nije donela rešenje o prestanku radnog odnosa tužioca, drugostepeni sud je pravilno zaključio da je radno pravni status tužioca ostao nepromenjen i nakon odjavljivanja sa PIO Fonda, da je tužilac bio radno angažovan kod tužene na poslovima koji su prethodnim odlukama određeni i to za sve vreme utuženog perioda (do penzionisanja).

Zbog svega navedenog, pravilno je drugostepeni sud primenio odredbe člana 111. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, br.24/2005 ... 75/2014), kada je zaključio da tužilac ima pravo na minimalnu zaradu, za standardni učinak i vreme provedeno na radu s obzirom da je radio na ... poslovima na kojima je radio od 1983. godine, i koji rad, suprotno navodima revizije, nije predstavljao volonterski rad niti rad na povremenim i privremenim poslovima.

Zbog svega navedenog, primenom člana 414. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković