.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI KASACIONI SUD
Prev 410/2017
22.03.2018. godina
Beograd
U IME NARODA
Vrhovni kasacioni sud, u veću sastavljenom od sudija: dr Dragiša B.Slijepčević, predsednik veća, Branko Stanić i Gordana Ajnšpiler-Popović, članovi veća, u parnici po tužbi tužioca AA, u stečaju, ..., koga zastupa punomoćnik Đorđe Stefanović, advokat iz ..., protiv tuženih 1. BB u stečaju, ..., koga zastupa punomoćnik Margita Seratlić advokat iz ..., 2. VV iz ..., koga zastupa punomoćnik Ljubomir Milić advokat iz ..., 3. GG iz ..., 4. DD iz ..., koju zastupa punomoćnik Ljubomir Milić advokat iz ..., 5. ĐĐ iz ... koga u revizijskom postupku zastupa punomoćnik Tomislav Ivanović advokat iz ..., 6. EE iz ... i 7. ŽŽ iz ..., koju zastupa zakonski zastupnik GG iz ... i u revizijskom postupku punomoćik Tomislav Ivanović iz ..., radi utvrđenja, odlučujući o revizijama tuženih, izjavljenim protiv presude Privrednog apelacionog suda Pž 1634/15 od 21.12.2016. godine, u sednici veća održanoj dana 22.03.2018. godine, doneo je
P R E S U D U
ODBIJAJU SE kao neosnovane revizije tuženih izjavljenih protiv presude Privrednog apelacionog suda Pž 1634/15 od 21.12.2016. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Privrednog suda u Beogradu P 95/11 od 24.02.2015. godine u stavu I izreke utvrđeno je da su ništave odluke Skupštine akcionara BB ..., o raspodeli dobiti ostvarene u 2007, 2008. i 2009. godini i to Odluka o raspodeli dobiti u 2007. godini od 23.06.2008. godine, Odluka o raspodeli dobiti u 2008. godini od 27.11.2009. godine i Odluka o raspodeli dobiti u 2009. godini od 20.09.2010. godine. Stavom II izreke delimično je usvojen tužbeni zahtev i utvrđeno da nisu osnovana potraživanja drugotuženog, trećetuženog, četvrtotuženog, petotuženog, šestotuženog i sedmotuženog prema prvotuženom koja je u trećem isplatnom redu priznao stečajni upravnik prvotuženog i to potraživanje drugotuženog u iznosu od 16.064.721,09 dinara, potraživanje trećetuženog u iznosu od 26.239.018,52 dinara, potraživanje četvrtotuženog u iznosu od 32.250.555,13 dinara, potraživanje petotuženog u iznosu od 2.149.092,02 dinara, potraživanje šestotuženog u iznosu od 2.149.092,02 dianra, potraživanje sedmotuženog u iznosu od 1.871.982,02 dinara.
Stavom III izreke odbijen je tužbeni zahtev tužioca u delu u kom je tražio da se utvrdi da nisu osnovana potraživanja drugotuženog, trećetuženog i četvrtotuženog prema prvotuženom, koja je u trećem isplatnom redu priznao stečajni upravnik prvotuženog i to potraživanje drugotuženog u iznosu od 2.552.440,00 dinara, potraživanje trećetuženog u iznosu od 3.074.559,11 dinara i četvrtotuženog u iznosu od 24.295.897,45 dinara. Stavom IV izreke obavezani su tuženi da tužiocu solidarno naknade troškove parničnog postupka u iznosu od 855.110,00 dinara.
Presudom Privrednog apelacionog suda Pž 1634/15 od 21.12.2016. godine, u stavu prvom izreke odbijena je žalba drugo, treće, četvrto, peto, šesto i sedmotuženog kao neosnovana i potvrđena navedena prvostepena presuda u stavu I, II i IV izreke.
Protiv drugostepene presude drugo, treće, četvrto, peto, šesto i sedmo tuženi su blagovremeno izjavili revizije, pobijajući je zbog bitnih povreda parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava. Troškove su opredeljeno tražili.
Ispitujući pobijanu presudu u smislu čl. 399. Zakona o paričnom postupku ( Sl. glasnik RS br.125/04,...111/09), koji se primenjuje na osnovu čl. 506. stav 1. Zakona o parničnom postupku (Sl. glasnik RS br. 72/11 ...55/14) Vrhovni kasacioni sud nalazi da revizije tuženih nisu osnovane.
U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 361. stav 2. tačka 9. Zakona o parničnom postupku na koju se u revizijskom postupku pazi po službenoj dužnosti.Revizijom tuženih se neosnovano ukazuje na bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz čl. 361. stav 2. tačka 12. Zakona o parničnom postupku jer pobijana presuda ne sadrži nikakve nedostatke zbog kojih se ne bi mogla ispitati, u njoj su navedeni jasni razlozi o bitnim činjenicama koji nisu u protivrečnosti sa stanjem u spisima. Navodi revidenta u pogledu veštačenja, ocene dokaza i utvrđenog činjeničnog stanja ne predstavljaju revizijske razloge usmislu člana 398. stav 2. Zakona o parničnom postupku.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju sporna potraživanja su priznata ovde tuženim fizičkim licima od 2-7 reda kao bivšim akcionarima od strane stečajnog upravnika prvotuženog BB u stečaju. Ova potraživanja predstavljaju neisplaćene dividende i za osnov imaju sporne Odluke Skupštine akcionara prvotuženog o raspodeli dobiti ostvarene u 2007, 2008. i 2009. godini. Tužilac je kao stečajni poverilac osporio potraživanja ovde tuženih, te je upućen na parnicu. U stečajnom postupku nad prvotuženim priznato je potraživanje i Direkcije za građevinsko zemljište i izgradnju grada Beograda za period 2007-2009 godina u ukupnom iznosu od 777.608.516,40 dinara glavnog duga i 1.350.696.930,00 dinara obračunate kamate do 07.04.2011.godine, 2.439.971,00 dinara na ime troškova i iznosu od 829.017,57 dinara na ime kamate na troškove. Iz osnovnog i dopunskog nalaza i mišljenja sudskog veštaka utvrđeno je da su bilansi uspeha za 2007-2009 kojima je iskazivana dobit preduzeća sačinjeni suprotno odredbama Zakona o računovodstvu i reviziji. Knjiženjem troškova Direkcije za građevinsko zemljište i izgradnju grada Beograda bilansi stanja bi bili sa negativnim rezultatima poslovanja.
Na osnovu ovako utvrđenog činjeničnog stanja nižestepeni sudovi su usvojili tužbeni zahtev za utvrđenje ništavim odluke Skupštine akcionara BB ... o raspodeli dobiti za 2007, 2008 i 2009. godinu i da nisu osnovana potraživanja tuženih fizičkih lica u trećem isplatnom redu koja je priznao stečajni upravnik.
Neosnovani su revizijski navodi da su sudovi pogrešno primenili materijalno pravo proglašavajući sporne odluke Skuštine BB o raspodeli dobiti ništavim.
Nesporno je da su tužena fizička lica akcionari tuženog BB i da su u stečajnom postupku prijavili svoja potraživanja po osnovu svog akcijskog kapitala na ime neisplaćene dobiti. U situaciji kada potražuje isplatu dividendi akcionar ima status poverioca novčanog potraživanja. Otvaranjem stečaja nad BB ..., tužena fizička lica više nemaju status stečajnih poverilaca odnosno ne mogu imati obligaciono pravno potraživanje prema pravnom licu čiji su akcionari, a po osnovu vrednosti akcijskog kapitala koji poseduju u tom pravnom licu. Prava akcionara po osnovu vlasništva na akcijama određena su članom 208. Zakonom o privrednim društvima (Sl. glasnik RS br. 125/04, 36/11).Tako akcionari srazmerno svojim akcijama učestvuju u upravljanju društvom, deobi dobiti i snošenju rizika poslovanja i odgovaraju za obaveze akcinarskog društva čiji je član do visine uloženog akcijskog kapitala. Taj rizik poslovanja, podrazumeva kada se otvori postupak stečaja nad akcionarskim društvom da akcijski kapital ulazi u stečajnu masu i služi namirenju neobezbeđenih potraživanja. Stoga sve do namirenja svih drugih poverilaca bivši akcionari nemaju svojstvo stečajnog poverioca u odnosu na stečajnu masu. Imaju samo pravo da učestvuju u podeli ostatka imovine, ukoliko deo od imovine preostane nakon izmirenja svih poverilaca. Zato akcionari ne mogu biti poverioci stečajne mase po osnovu vrednosti akcijskog kapitala i drugih prava koja proističu po tom osnovu, već postaju dužnici u odnosu na stečajne poverioce do visine svog akcijskog kapitala koji su imali u momentu otvaranja postupka stečaja.
Veštačenjem je utvrđeno da bilansi uspeha nisu bili sačinjeni u skladu sa Zakonom o računovodstvu i reviziji. Stoga, revizijski navodi tuženih u pogledu načina knjiženja naknade za uređenje građevinskog zemljišta predstavljaju sopstvenu ocenu suprotnu nalazu. Ista predstavlja njihovo subjektivno viđenje sporne činjenice da tuženi BB nije imao obavezu plaćanja iste do konačne izgradnje i prodaje objekata. U prilog navedenog govori i činjenica da tuženim fizičkim licima do otvaranja stečaja 2010. godine nije isplaćena dividena iz 2007-2009 godine i pored donetih odluka o isplati. Navedeno jasno ukazuje da bilansi uspeha očigledno nisu bili u skladu sa realnim finansijskim stanjem pravnog prethodnika prvotuženog.
Iz navedenih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci na osnovu člana 414. stav 1 i 2. Zakona o parničnom postupku.
Predsednik veća – sudija
dr Dragiša B. Slijepčević,s.r.
Za tačnost otpravka
Upravitelj pisarnice
Marina Antonić
