Protiv pravnosnažne drugostepene presude, tužilac je izjavio reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, pogrešne primene materijalnog prava i pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.

Tuženi je podneo odgovor na reviziju.

Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 408. Zakona o parničnom postupku - ZPP (''Službeni glasnik RS'', br.72/11...55/14), Vrhovni kasacioni sud je našao da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Neosnovani su revizijski navodi da je drugostepeni sud učinio bitnu povredu iz člana 374. stav 1. u vezi člana 8. ZPP, jer je drugostepeni sud pobijenu odluku zasnovao na činjeničnom stanju utvrđenom u prvostepenom postupku. Suprotno tvrdnji revidenta revizijski sud smatra da je žalbeni sud ocenio bitne žalbene navode koji su od značaja za presuđenje ove parnice, pa nije učinjena bitna povreda iz člana 374. stav 1. u vezi člana 396. stav 1. ZPP. Ukazivanje na pogrešno utvrđeno činjenično stanje nije dozvoljen revizijski razlog.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju tužilac je vlasnik lokala broj ... koji se nalazi u TC „...“ i korisnik je usluge grejanja koju pruža tuženi. Tužilac nije bio zadovoljan pruženim uslugama, pa se Zahtevom od 13.10.2005. godine, obratio tuženom radi isključenja grejanja u navedenom lokalu. Na navedeni zahtev tuženi je odgovorio tužiocu obaveštavajući ga da se njegov zahtev ne može uvažiti jer se lokal za koji se traži isključenje nalazi u objektu TC „....“ koji je projektovan kao jedinstvena građevinska celina sa zajedničkim instalacijama grejanja i isključivanje pojedinih njenih delova nije moguće bez posledica po ostale korisnike. Zahtevima od 05.10.2007. godine i 05.10.2011. godine, tužilac je tražio da se privremeno isključi grejanje u lokalu broj ... iz razloga što lokal nije u funkciji od 2001. godine zbog nerešenih imovinsko-pravnih odnosa. Zahtevom od 25.09.2012. godine tužilac je ukazao tuženoj da se više od 10 godina u evidenciji tužene vodi kao korisnik i vlasnik usluga tužene TC „...“ lokala broj ..., ali da on nije titular ni korisnik usluga tužene. Pravnosnažnom presudom Osnovnog suda u Nišu P 3731/12 od 15.04.2013. godine tužena je obavezana da predmetni lokal isključi sa sistema daljinskog grejanja, što je učinila 14.01.2014.godine. Veštačenjem je utvrđeno da je postojala mogućnost za isključenje predmetnog lokala sa sistema centralnog grejanja 2005. godine (kada je podnet zahtev za isključenje) i da to nije moglo ugroziti ostale korisnike daljinskog grejanja. Tužena je lokale .../... i ... koji se nalaze u istom TC „...“ privremeno isključila sa sistema daljinskog grejanja. Tužilac smatra da je odbijanjem zahteva da ga isključi (lokal sa sistema daljinskog grejanja) dugi niz godina tuženi diskriminatorski postupao prema njemu zbog ličnih svojstava tužioca (godina, različitog imovnog stanja i različitog zanimanja- ...) u odnosu na korisnike navedenih lokala u istom TC kojima je isključeno grejanje.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja pravilno su nižestepeni sudovi odlučili kada su odbili tužbeni zahtev za utvrđenje da je tužena diskriminatorski postupala prema tužiocu, a sledstveno tome i za naknadu nematerijalne i materijalne štete.

Odredbama člana 21. Ustava RS utvrđeno da su pred Ustavom i zakonom svi jednaki, da svako ima pravo na jednaku zakonsku zaštitu, bez diskriminacije i da je zabranjena svaka diskriminacija, neposredna ili posredna, po bilo kom osnovu, a naročito po osnovu rase, pola, nacionalne pripadnosti, društvenog porekla, rođenja, veroispovesti, političkog ili drugog uverenja, imovnog stanja, kulture, jezika, starosti i psihičkog ili fizičkog invaliditeta. Zabrana diskriminacije zajemčena je i međunarodnim pravnim izvorima – Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda (član 14.) i Dodatnim protokolom broj 12 uz Evropsku konvenciju, kao i Međunarodnim paktom o građanskim i političkim pravima (član 26.).

Zakon o zabrani diskriminacije („Službeni glasnik RS“, broj 22/09), u članu 2. stav 1. tačka 1. propisuje da izrazi „diskriminacija“ i „diskriminatorsko postupanje“ označavaju svako neopravdano pravljenje razlike ili nejednako postupanje odnosno propuštanje (isključivanje, ograničavanje ili davanje prvenstva), u odnosu na lica ili grupe kao i članova njihovih porodica, ili njima bliska lica na otvoren ili prikriven način, a koji se zasniva na nekom ličnom svojstvu.

Iz navedenih odredaba proizilazi da su najbitnije karakteristika diskriminacije - pravljenje razlike između lica koje tvrdi da je diskriminisano i drugih lica u istoj ili uporedivoj situaciji, koje pri tom mora biti neopravdano i mora biti vezano za neko lično svojstvo diskrimisanog lica. Prema članu 45.stav 2. citiranog Zakona tužilac mora da učini verovatnim akt diskriminacije, odnosno da mu je zbog nekog ličnog svojstva povređeno ljudsko ili manjinsko pravo zajemčeno Ustavom, što je neophodna pretpostavka da bi se mogla utvrditi povreda načela zabrane diskriminacije.

U ovom slučaju, odbijanjem tuženog da njegov lokal isključi sa sistema daljinskog grejanja tužilac nije stavljen zbog svog ličnog svojstva- njegovih godina, imovnog stanja i zanimanja-.... u nepovoljniji položaj u odnosu na druge vlasnike lokala u TC „...“ u ... . Neisključivanje sa daljinskog sistema grejanja nije izvršeno iz razloga zbog kojih može biti izvršena diskriminacija prema članu 2. stav 1. tačka 1. Zakon o zabrani diskriminacije, već iz tehničkih razloga i razloga nerešenog imovinskog pitanja, na koje je sam tužilac ukazivao. Tuženi je prilikom pružanja usluga daljinskog grejanja tužiocu sprovodio Odluku o proizvodnji i snabdevanju toplotnom energijom („Sl.list grada Niša“16/99 i 89/05), a zatim Odluku o uslovima i načinu snabdevanja toplotnom energijom („Sl.list grada Niša“ 77/10) koja na suštinski isti način reguliše mogućnost isključenja objekta sa daljinskog grejanja, kao i prema drugim korisnicima daljinskog grejanja. Zato su nižestepeni sudovi pravilno primenili materijalno pravo, zaključivši da u ovom slučaju nema akta diskriminacije jer tuženi nije napravio razliku u položaju tužioca po osnovu nekog njegovog ličnog svojstva u odnosu na druga lica - vlasnike lokala broj .../.... i .... .

Suprotno revizijskim navodima, tužilac u konkretnom slučaju nije učinio verovatnim da je doveden u nejednak položaj u odnosu na lica koja se nalaze u istom pravnom položaju, po osnovu nekog svog ličnog svojstva u smislu člana 45. stav 2. u vezi člana 8. i 2. Zakona o zabrani diskriminacije. Stoga nije povređeno načelo jednakih prava i obaveza i nije izvršena diskriminacija tužioca po ličnom svojstvu (njegovom imovnom stanju, starosnom dobu i zanimanju - u mladosti se ...).

Iz navedenih razloga, Vrhovni kasacioni sud je odlučio kao u izreci na osnovu člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća - sudija

Zvezdana Lutovac, s.r.

Za tačnost otpravka

Upravitelj pisarnice

Marina Antonić