Ispitujući pravilnost pobijane odluke u smislu člana 408. u vezi člana 403. stav 2. Zakona o parničnom postupku (,,Službeni glasnik RS“ broj 72/11, 55/14, 87/18, 18/20 i 10/23 – drugi zakon), Vrhovni sud je utvrdio da je revizija neosnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, presudom Osnovnog suda u Kragujevcu P2 904/18 od 25.12.2018. godine, obavezan je tuženi da na ime svog doprinosa na ime izdržavanja mal. AA plaća mesečno iznos od 20.000,00 dinara. Majka tužioca je zaposlena i ostvaruje zaradu u iznosu od 65.000,00 dinara, živi u iznajmljenom stanu sa maloletnim sinom, za koji izdvaja 450 evra za zakupninu sa troškovima i nema obavezu izdržavanja drugih lica, ne poseduje nepokretnu imovinu. Tuženi živi u porodičnoj kući sa srednjim sinom iz vanbračne zajednice koji je punoletan i ne nalazi se na redovnom školovanju, ostvaruje penziju iz Francuske u iznosu od 800 do 1.000 evra, dok od nepokretne imovine poseduje i kuću u ..., koju je dao najstarijem sinu, lokal u ... koji izdaje za 150 evra, stan u ... u kojem živi njegov drug bez naknade i stan u ... . U vreme donošenja prethodne odluke mal. AA je imao četiri godine i njegove mesečne potrebe su iznosile 25.000,00 dinara, a sada je kalendarskog uzrasta od 11 godina, pohađa peti razred osnovne škole i njegove potrebe za školske i vanškolske aktivnosti pojedinačno navedene u obrazloženju nižestepenih odluka iznose 45.000,00 dinara.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su, imajući u vidu sve okolnosti konkretnog slučaja od donošenja prethodne odluke o visini obaveze izdržavanja, najpre uzrast tužioca i njegove potrebe, kao i mogućnosti dužnika izdržavanja, zaključili da su se stekli uslovi za izmenu odluke o visini obaveze tuženog da doprinosi izdržavanju mal. deteta u smislu člana 164. Porodičnog zakona i tuženog obavezali da izdržavanju tužioca doprinosi iznosom od 33.000,00 dinara.

Po stanovištu revizijskog suda, pravilno su nižestepeni sudovi zaključili da su se okolnosti na osnovu kojih je doneta prethodna odluka izmenile u meri koja bi opravdala izmenu ranije odluke u pogledu visine doprinosa tuženog izdržavanju tužioca propisane odredbom člana 164. Porodičnog zakona u dosuđenom iznosu i imajući u vidu uzrast tužioca i njegove potrebe, kao i mogućnosti dužnika izdržavanja.

Prema članu 73. Porodičnog zakona roditelji imaju pravo i dužnost da izdržavaju dete pod uslovima određenim ovim zakonom, a po članu 154. stav 1. tog zakona maloletno dete ima pravo na izdržavanje od roditelja.

Odredbom člana 164. Porodičnog zakona propisano je da se visina izdržavanja može smanjiti ili povećati ako se promene okolnosti na osnovu kojih je doneta prethodna odluka.

Kriterijumi za određivanje izdržavanja propisani su članom 160. Porodičnog zakona, prema kome se izdržavanje određuje prema potrebama poverioca i mogućnostima dužnika izdržavanja, pri čemu se vodi računa o minimalnoj sumi izdržavanja (stav 1.). Potrebe poverioca izdržavanja zavise od njegovih godina, zdravlja, obrazovanja, imovine, prihoda, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 2.), a mogućnosti dužnika izdržavanja zavise od njegovih prihoda, mogućnosti za zaposlenje i sticanja zarade, njegove imovine, njegovih ličnih potreba, obaveza da izdržava druga lica, te drugih okolnosti od značaja za određivanje izdržavanja (stav 3.).

Roditelji su u obavezi da, u skladu sa članom 6. Porodičnog zakona, postupaju u najboljem interesu maloletnog deteta, angažuju sve svoje mogućnosti i ulože dodatni napor da na sve dozvoljene načine obezbede sredstva za izdržavanje mal. deteta. Uopšte, roditeljsko pravo izvedeno je iz dužnosti roditelja i postoji samo u meri koja je potrebna za zaštitu ličnosti, prava i interesa deteta, kako je to propisano članom 62. Porodičnog zakona.

Suprotno revizijskim navodima, a polazeći od navedenih odredaba materijalnog prava i pravilno utvrđenih mogućnosti tuženog kao dužnika izdržavanja i potreba tužioca kao poverioca izdržavanja, primenom kriterijuma za određivanje izdržavanja sadržanih u članu 160. Porodičnog zakona i rukovodeći se njegovim najboljim interesom saglasno članovima 6. i 266. PZ, pravilno su nižestepeni sudovi ocenili da je tuženi u mogućnosti da na ime doprinosa za izdržavanje mal. deteta plaća 33.000,00 mesečno od svojih redovnih primanja, s obzirom na standard kojim živi, kao i mogućnost ostvarivanja dodatnih prihoda izdavanjem nekretnina koje poseduje u vlasništvu u zakup i na taj način ostvari dodatne prihode. Ovim iznosom obezbeđuje se zadovoljenje uslova za pravilan i potpuni razvoj mal.deteta, u skladu sa njegovim utvrđenim potrebama, a pri tome se ne ugrožava egzistencija tuženog kao dužnika izdržavanja, dok će preostala sredstva za izdržavanje mal. deteta obezbeđivati zakonska zastupnica koja se svakodnevno brine o njemu, kako potrebnim novčanim iznosom, tako i doprinosom u vidu rada i staranja koje i inače svakodnevno ulaže u negu i podizanje mal. deteta. Navodima revizije tuženog kojima se ukazuje da je određeni novčani iznos previsoko odmeren, odnosno da ne odgovara okolnostima koje se pre svega tiču mogućnosti tuženog kao dužnika izdržavanja, ali i utvrđenim potrebama tužioca, ocenjeni su kao neosnovani.

Ostalim revizijskim navodima tuženog posredno ili neposredno, se osporava činjenično stanje koje on smatra bitnim a koje po njegovom mišljenju, nije pravilno ili potpuno utvrđeno u sprovedenom postupku. Navodi revizije, kojima se ukazuje na pogrešno ili nepotpuno utvrđeno činjenično stanje ne mogu biti dozvoljen revizijski razlog u smislu člana 407. stav 2. ZPP, ni sa izuzetkom da se u smislu člana 403. stav 2. ovog zakona radi o reviziji izjavljenoj u porodičnom sporu za izdržavanje. Ostali navodi revizije, kojima se ukazuje na mogućnost dužnika izdržavanja da doprinosi izdržavanju tužioca dosuđenim iznosom predstavljaju ponavljanje navoda koji su isticani u žalbi protiv prvostepene presude, koje je drugostepeni sud pravilno ocenio kao neosnovane i za tu ocenu dao jasne i dovoljne razloge, koje ovaj sud u svemu prihvata.

Na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Dragana Marinković,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković