.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
R1 436/2024
23.10.2025. godina
Beograd
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević i Jasmine Simović, članova veća, u parnici tužilje AA iz ... kod ..., čiji je punomoćnik Aleksandra Kondžulović Matić, advokat iz ..., protiv tuženog „Elektrodistribucija Srbije“, Ogranak „Elektrodistribucija“ Zaječar, radi činidbe, odlučujući o sukobu mesne nadležnosti Trećeg osnovnog suda u Beogradu i Osnovnog suda u Paraćinu, na sednici održanoj 23.10.2025. godine, doneo je
R E Š E NJ E
Za postupanje u ovoj pravnoj stvari mesno je nadležan Treći osnovni sud u Beogradu.
O b r a z l o ž e nj e
Osnovni sud u Paraćinu se oglasio mesno nenadležnim za postupanje u ovom postupku rešenjem P 847/24 od 25.09.2024. godine i predmet ustupio Trećem osnovnom sudu u Beogradu, kao stvarno i mesno nadležnom sudu.
Treći osnovni sud u Beogradu nije prihvatio mesnu nadležnost, te je uz dopis P 6053/24 od 30.10.2024. godine, predmet dostavio Vrhovnom sudu radi rešavanja sukoba nadležnosti.
Rešavajući nastali sukob mesne nadležnosti, na osnovu člana 22. stav 1. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11, 49/13 - US, 74/13 - US, 55/14, 87/18, 18/20, 10/23), u vezi sa članom 32. stav 2. Zakona o uređenju sudova („Službeni glasnik RS“, broj 10/23), Vrhovni sud je ocenio da je za postupanje u ovom predmetu mesno nadležan Treći osnovni sud u Beogradu.
Prema stanju u spisima, tužilja je 09.08.2024. godine podnela tužbu Osnovnom sudu u Paraćinu protiv tuženog „Elektrodistribucija Srbije“, Ogranak „Elektrodistribucija“ Zaječar, zahtevajući uklanjanje izvora opasnosti, odnosno zamenu oštećenog i dotrajalog nosećeg stuba niskonaponske mreže na tužiljinoj k.p. ... k.o. ... . Tuženi je istakao prigovor mesne nenadležnosti ukazajući da se tužiljina parcela nalazi na teritoriji Opštine Sokobanja, a ta opština u Zaječarskom upravnom okrugu u kome postoji ogranak tuženog, te da je za odlučivanje o stavljenom tužbenom zahtevu nadležan Osnovni sud u Zaječaru. Osnovni sud u Paraćinu je našao da je za suđenje u ovoj pravnoj stvari nadležan kako Treći osnovni sud, kao sud opšte mesne nadležnosti prema sedištu tuženog u smislu člana 40. stav 2. ZPP, tako i Osnovni sud u Zaječaru, kao sud na čijem se području nalazi ogranak tuženog u smislu člana 54. ZPP, jer se tužiljina parcela na kojoj bi trebalo da bude sprovedena zahtevana činidba (za slučaj usvajanja tužbenog zahteva) nalazi u k.o. ... koja je na distributivnom području Ogranka Elektrodistribucije Zaječar. Imajući u vidu da u konkretnom slučaju postoji izborna nadležnost dva mesno nadležna suda i da se u ostavljenom roku tužilja nije izjasnila u smislu člana 20. stav 2. ZPP, Osnovni sud u Paraćinu je predmet ustupio sudu opšte mesne nadležnosti – Trećem osnovnom sudu u Beogradu. Treći osnovni sud u Beogradu nije prihvatio nadležnost nalazeći da je Osnovni sud u Paraćinu trebalo da se kreće u okvirima navoda tuženog iz istaknutog prigovora mesne nenadležnosti, zbog čega je predmet dostavio Vrhovnom sudu radi rešavanja nastalog sukoba nadležnosti.
Vrhovni sud nalazi da je za suđenje u ovakvoj situaciji nadležan Treći osnovni sud u Beogradu.
Prema odredbama ZPP za suđenje u sporovima protiv pravnih lica, opšte je mesno nadležan sud na čijem se području nalazi njihovo sedište, prema izveštaju Agencije za privredne registre (član 40. stav 2); dok je za suđenje u sporovima protiv pravnog lica koje ima ogranak izvan svog sedišta, ako spor proizlazi iz pravnog odnosa tog ogranka, pored suda opšte mesne nadležnosti, nadležan i sud na čijem se području nalazi taj ogranak (član 54); pri čemu će sud, u slučaju izborne nadležnosti, da zatraži od tužioca da se izjasni u roku od tri dana pre nego što ustupi predmet nadležnom sudu, a u slučaju da se tužilac ne izjasni u određenom roku, sud će da ustupi predmet sudu opšte mesne nadležnosti (član 20. stav 2).
Predmet spora u konkretnom slučaju jeste činidba - uklanjanje izvora opasnosti od štete (zamenom oštećenog i dotrajalog nosećeg stuba niskonaponske mreže na tužiljinoj parceli) koja se zahteva od tuženog pravnog lica koje ima svoje ogranke izvan svog sedišta. Takav spor se rešava u skladu sa odredbama člana 156. Zakona o obligacionim odnosima i čl. 216. do 219. Zakona o energetici, za njega nije propisana isključiva mesna nadležnost nekog suda, već naprotiv postoji izborna mesna nadležnost. U takvoj vrsti spora mesno je nadležan ili sud opšte mesne nadležnosti na čijem se području nalazi sedište tuženog pravnog lica na osnovu člana 40. stav 2. ZPP ili sud na čijem se području nalazi ogranak tuženog pravnog lica (koji je registrovan na adresi Zaječar, Trg oslobođenja 37), jer bi se izvršenje radnje naložene presudom (ukoliko bi bio usvojen tužbeni zahtev) sprovodilo na tužiljinoj parceli u k.o. ..., koja je na teritoriji Opštine Sokobanja saglasno članu 16. tačka 128. Zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srbije („Službeni glasnik RS“, br. 127/07, 18/16, 47/18,9/29-dr.zakon), a za koju je, između ostalog, obrazovan Zaječarski upravni okrug u smislu člana 12. tačka 15. Uredbe o upravnim okruzima („Službeni glasnik RS“, broj 15 od 27.02.2006. godine).
U slučaju kao što je u ovom predmetu, u kome postoji izborna mesna nadležnost jer je predmet spora činidba zahtevana na teritoriji na kojoj se nalazi ogranak tuženog pravnog lica (nadležan da izvrši činidbu) i u kome je tužilac u tužbi označio i adresu sedišta tuženog i adresu njegovog ogranka, ali tužbu nije podneo jednom od dva mesno nadležna suda, niti se po prigovoru mesne nenadležnosti istaknutom od strane tuženog i nalogu suda kome je tužba podneta izjasnio o nadležnosti u smislu člana 20. stav 2. ZPP, pravilno je postupio Osnovni sud u Paraćinu kada se oglasio mesno nenadležnim za postupanje i predmet ustupio Trećem osnovnom sudu u Beogradu.
Imajući u vidu izložene okolnosti i citirane odredbe označenih propisa, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci, na osnovu člana 22. stav 1. ZPP i 32. stav 2. Zakona o uređenju sudova.
Predsednik veća - sudija
Branislav Bosiljković s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
