Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, primenom odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11... 10/23), u vezi odredbe člana 92. Zakona o uređenju sudova („Službeni glasnik RS“, br. 10/23), pa je utvrdio da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tuženi je odgovorni urednik medija na čijem je internet portalu ''nova.rs.'', ....2023. godine, objavljen tekst pod naslovom „Ponovo šifrovane poruke na talasima radija upućene ...: Evo koje su ...“, u kom se navodi: „Komunikacija kriminalaca putem poruka i pesama na radiju proteklih godina je česta i u Srbiji, pogotovu kada je reč o navijačima i pripadanicima kriminalne grupe AA i BB. Tako je bilo i pre nekoliko dana kada su vođi ozloglašenog klana koji je kasapio ljude, upućene rođendanske čestitke uz razne pesme. Nije tajna da se članovima ozloglašenog klana šalju poruke putem radio stanica koje mogu da se slušaju u zatvorskim jedinicama, pa tako često poručuju jedni drugima šifrovane poruke. Mahom je reč o porukama u kojima govore o zdravlju članova porodice, ali i o onima u kojima je upućene poruke da se „drže čvrsto“ u zatvoru. Pre nekoliko dana, tačnije ..., na jednom radiju mogle su se čuti rođendanske čestitke upućene AA, koji je rukovodio grupom koja stoji iza sedam brutalnih likvidacija počinjenih u kućama u ... i .... Proteklih dana u Specijalnom sudu u Beogradu počelo je svedočenje svedoku u postupku, a reč je o članovima porodice ubijenih. Kriminalna grupa AA VV pala je ... 2021. godine u velikoj akciji policije i tužilaštva. Lisice na ruke tada su stavljene vođama grupe, AA i VV, koji su proteklih godina bili strah i trepet na južnoj tribini, ali i u ... . Poznati su po reketiranju ljudi, incidentima i nasilju“. Autor teksta je u svom iskazu, saslušana u svojstvu svedoka, navela da je informacije koje je iznela u tekstu dobila od svojih izvora i na osnovu podataka koje je saznala prateći postupak koji se vodi protiv tužioca, gde je u toku saslušanje svedoka, kao i istupanju u vezi istog od strane najviših državnih funkcionera koji su javno komentarisali tužioca i ostale učesnike u postupku, kao grupu kriminalaca, ubica i kasapina i na televiziji pokazivali slike.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je tužbeni zahtev tužioca usvojio primenom odredbe člana 34. stav 3. Ustava Republike Srbije, i odredbi članova 5, 15, 73, 79,. i 101. Zakona o javnom informisanju i medijima, nalazeći da je u konkretnom slučaju povređeno pravo tužioca na pretpostavku nevinosti, jer je on označen kao ozloglašeni kasapin, pripadnik i rukovodilac kriminalne grupe poznate po reketiranju ljudi, incidentima i nasilju, čime se insinuira njegova direktna povezanost sa krivičnim delima povodom kojih krivični postupak koji se protiv njega vodi nije okončan.

Drugostepeni sud je prihvatio zaključak i odluku prvostepenog suda, nalazeći da novinarska pažnja, u konkretnom slučaju nije bila adekvatna jer odgovorni urednik medija u kojem je tekst objavljen nije na odgovarajući način proverio dopuštenost iznetih informacija, odnosno konstatacija koje tužioca direktno dovode u vezu sa ubijanjem, kasapljenjem, reketiranjem ljudi, incidentima i nasiljem, a pre pravnosnažnog okončanja krivičnog postupka koji se protiv njega vodi.

Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo.

Odredbom člana 34. stav 3. Ustava Republike Srbije, propisano je da se svako smatra nevinim za krivično delo dok se njegova krivica ne utvrdi pravnosnažnom odlukom suda.

Na osnovu odredbe člana 6. stav 2. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda, svako ko je optužen za krivično delo smatraće se nevinim dok se njegova krivica u skladu sa zakonom ne dokaže.

Zakon o javnom informisanju i medijima (''Službeni glasnik RS'', br. 83/2014 ...12/2016), pretpostavku nevinosti propisuje u odredbi člana 73. tako što je u cilju zaštite ljudskog dostojanstva, kao i nezavisnosti, ugleda i nepristrasnosti suda ili drugog nadležnog organa, niko u medijima ne sme označiti učinioca kažnjivog dela, odnosno oglasiti krivim ili odgovornim pre pravnosnažnosti odluke suda. Na osnovu odredbe člana 101. istog Zakona, propisano je da ako se objavljivanjem informacija, odnosno zapisa povređuje pretpostavka nevinosti, zabrana govora mržnje, prava i interes maloletnika, zabrana javnog izlaganja, pornografskog sadržaja, pravo na dostojanstvo ličnosti, pravo na autentičnost, odnosno pravo na privatnost u skladu sa odredbama ovog Zakona, tužbom se može zahtevati, između ostalog, pod tačkom 1. utvrđivanje da je objavljivanjem informacija, odnosno zapisa povređeno pravo, odnosno interes.

Pretpostavka nevinosti je posledica razvoja civilizacije, a vezuje se za postojanje pravne države. Prvi put je definisana u Deklaraciji o pravima čoveka i građanina (1789. godine). Primarni razlog za njeno usvajanje je odbrana od pogrešne osude, jer osuda i kažnjavanje nevinog lica predstavlja veću štetu za društvo od izbegavanja odgovornosti krivca (veća je šteta da jedno nevino lice bude osuđeno, nego da deset krivih bude oslobođeno). Nužno je povezana sa pravom okrivljenog na pravično suđenje, propisano odredbom člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda. Poštovanje pretpostavke nevinosti je ne samo neophodno za garantovanje prava na pravično suđenje, već je i osnovno sredstvo kojim se postiže poverenje u vladavinu prava. Mediji su dužni da štite privatnost i identitet osumnjičenog ili počinioca krivičnog dela, čak i u slučaju priznanja krivice. Neprijateljski nastrojena medijska kampanja može negativno da utiče na pravičnost suđenja time što utiče na javno mnjenje, u kom smislu postoji ustanovljena praksa Evropskog suda za ljudska prava (npr:Akay protiv Turske – presuda iz 2002. godine). Postoji rizik da neprijateljski nastrojena medijska kampanja utiče na nezavisnost suda na osnovu odredbe člana 6. stav 1. Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda (pravo na pravično suđenje), kao i na pretpostavku nevinosti sadržanu u članu 6. stav 2. Konvencije (Nina – Hansen protiv Danske – presuda iz 1999. godine, Anguelov protiv Bugarske – presuda iz 2004. godine). Samo sud u sudskom postupku može da utvrdi nečiju krivicu.

Navodima revizije tuženog o tome da su kvalifikacije na račun tužioca izrečene od strane predsednika Republike na konferenciji za novinare, su bez uticaja na odlučivanje jer to nije bio predmet spornog teksta. Takođe su bez uticaja na odlučivanje i navodi revizije tuženog o tome da je odredbom člana 74. Zakona o javnom informisanju i medijima, propisano da informacija iz krivičnog postupka koji je u toku se može objaviti ako je izneta na glavnom pretresu ili ako je pribavljena ili mogla biti dobijena od strane organa javne vlasti na osnovu zakona kojim se uređuje pristup informacijama od javnog značaja. Tom odredbom Zakona nije derogirana pretpostavka nevinosti, niti sporni tekst sadrži informaciju iz krivičnog postupka koji je u toku, već je tema teksta slanje ''šifrovanih'' poruka preko radija upućenih tužiocu. Zbog toga se navodima revizije tuženog neosnovano pobija pravilnost primene materijalnog prava.

Na osnovu odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Gordana Komnenić

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković