Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je bila u radnom odnosu kod tuženog po osnovu ugovora o radu od 02.09.2014. godine na radnom mestu .... Pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji poslova tuženog od 14.12.2018. godine sistematizovano je radno mesto ..., i navedeno je da će isti stupiti na snagu danom donošenja, a da će se primenjivati od 01.01.2019. godine. Odlukom tuženog od 25.07.2019. godine određeno je da se vrši izmena Pravilnika od 14.12.2018. godine, tako što se gase radna mesta proizvodni radnik 3 i ..., kao i da će ista stupiti na snagu danom donošenja, a primenjivati se od 12.08.2019. godine. Navedeni opšti akti tuženog ne sadrže broj izvršilaca na radnim mestima koja se gase. Pravilnik od 14.12.2018. godine i Odluka tuženog od 25.07.2019. godine nisu stupili na pravnu snagu, jer nisu objavljeni u smislu člana 196. Ustava Republike Srbije. Rešenjem tuženog od 12.08.2019. godine tužilji je otkazan ugovor o radu zaključen 02.09.2014. godine, sa pripadajućim aneksom zbog prestanka potrebe za obavljanjem poslova na radnom mestu ... koje je zaposlena obavljala na dan donošenja rešenja, usled organizacionih promena i prestanka potrebe za obavljanjem poslova na radnom mestu ... . U obrazloženju rešenja je, između ostalog, navedeno da usled smanjenja zahteva kupaca za proizvodima koji su uzrokovali angažovanje zaposlenih na manje zahtevnim radom u proizvodnji, kao i cilju bolje i racionalnije organizacije rada, dolazi do trajnog ukidanja poslova koje obavljaju zaposleni raspoređeni na radnim mestima proizvodni radnik 3 i ..., odnosno da iz tih razloga prestaje potreba za obavljanjem poslova na navedenim radnim mestima, dolazi do promene organizacije tuženog, tako što se gase u sistematizaciji radna mesta proizvodni radnik i ... .

Na ovako utvrđeno činjenično stanje pravilno su nižestepeni sudovi primenili materijalno pravo iz odredbe člana 179. stav 5. tačka 1. Zakona o radu (''Službeni glasnik RS'' br. 24/05...75/14) i člana 196. Ustava RS i ocenili da je osnovan tužbeni zahtev za poništaj rešenja o otkazu ugovora o radu i vraćanje tužilje na rad, jer Pravilnik o organizaciji i sistematizaciji poslova kod tuženog od 14.12.2018. godine i Odluka direktora tuženog od 25.07.2019. godine, kojom se, između ostalog, gasi radno mesto ... na kom je tužilja radila, nisu bili na pravnoj snazi u momentu donošenja pobijanog rešenja o otkazu ugovora o radu.

Neosnovano se navodima revizije osporava pravilna primena materijalnog prava.

Odredbom člana 179. stav 5. tačka 1. Zakona o radu („Sl. glasnik RS“ br. 24/2005,…75/14), propisano je da zaposlenom može da prestane radni odnos ako za to postoji opravdan razlog koji se odnosi na potrebe poslodavca i to ako usled tehnoloških, ekonomskih ili organizacionih promena prestane potreba za obavljanjem određenog posla ili dođe do smanjenja obima posla.

Odrebom člana 196. st. 1. i 4. Ustava Republike Srbije propisano je da se zakoni i svi drugi opšti akti objavljuju pre stupanja na snagu. Zakoni i drugi opšti akti stupaju na snagu najranije osmog dana od dana objavljivanja i mogu da stupe na snagu ranije samo ako za to postoje naročito opravdani razlozi, utvrđeni prilikom njihovog donošenja.

Osnov za donošenje osporenog rešenja o otkazu ugovora o radu je organizaciona promena koja bi kod tuženog nastala stupanjem na snagu Odluke tuženog od 25.07.2019. godine kojom je određeno da se vrši izmena opšteg akta Pravilnika od 14.12.2018. godine, tako što se gasi između ostalog radno mesto ... . Zakonitost rešenja o otkazu ugovora o radu je uslovljena činjenicom prethodnog objavljivanja i stupanja na snagu kako Pravilnika, kao opšteg akta tako i Odluke tuženog o izmeni Pravilnika, koja čini njegov sastavni deo, a za stupanje na snagu opšteg akta, prethodno je potrebno da su ispunjena dva uslova: prvi uslov podrazumeva objavljivanje opšteg akta preko oglasne table, javnog glasila i sl, odnosno njihovo činjenje dostupnim licima na koje isti treba da se primene i drugi uslov, koji podrazumeva protek određenog vremena od objavljivanja opšteg akta do trenutka njegovog stupanja na snagu i početka primene- osmog dana od dana objavljivanja. Smisao i svrha vremenskog perioda od objavljivanja do stupanja na snagu i početka primene opšteg akta poslodavca jeste da se lica na koja taj akt treba da se primeni upoznaju sa njegovom sadržinom. Ukoliko opšti akt poslodavca nije stupio na pravnu snagu u smislu napred navedenog tumačenja člana 196. Ustava Republike Srbije, kao u konkretnom slučaju, jer tuženi primenom pravila o teretu dokazivanja iz člana 231.ZPP nije dokazao da su Pravilnik o organizaciji i sistematizaciji poslova od 14.12.2018. godine i Odluka direktora od 25.07.2019. godine objavljeni, to navedeni akti, i po oceni ovog suda, a suprotno navodima revizije, nisu ni stupili na pravnu snagu.

Zakonitost rešenja o otkazu ugovora o radu, kao pojedinačnog akta, uslovljena je činjenicom stupanja na snagu opšteg akta na osnovu koga se taj pojedinačni akt donosi. Okolnost da odluka tuženog od 25.07.2019. godine koja predstavlja izmene i dopune, samim tim čini sastavni deo Pravilnika o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta kod tuženog, u momentu donošenja rešenja o otkazu ugovora o radu nije stupila na snagu, predstavlja dovoljan razlog za nezakonitost rešenja o otkazu ugovora o radu zasnovanog na tom opštem aktu. Posledično je po oceni Vrhovnog suda osnovan i zahtev tužilje za vraćanje na rad, jer se reintegracija zaposlenog javlja kao posledica poništaja rešenja o prestanku radnog odnosa u smislu člana 191. Zakona o radu. Reintegracija se vrši vraćanjem zaposlenog na poslove čije mu je obavljanje povereno ugovorom o radu, jer je poništajem akta kojim je taj ugovor otkazan, već zaključeni ugovor o radu ostao na pravnoj snazi, pa proizvodi pravno dejstvo. Međutim, u slučaju nemogućnosti poslodavca da zaposlenom poveri obavljanje tih poslova, jer je radno mesto na kojem je zaposleni radio ukinuto, razlog je iz kog poslodavac, u izvršenju pravnosnažne presude o vraćanju zaposlenog na rad, može da mu ponudi izmenu ugovorenih uslova rada radi premeštaja na drugi odgovarajući posao uz pismenu ponudu (obaveštenje) koje mora da sadrži: razloge za ponuđeni aneks ugovora o radu, rok u kome zaposleni treba da se izjasni i pravne posledice koje mogu da nastanu nepotpisivanjem aneksa ugovora.

Tuženi u reviziji ponavlja navode koje su isticali u žalbi da je u postupku pred prvostepenim sudom učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. u vezi člana 398. ZPP. Drugostepeni sud je u obrazloženju pobijane presude ocenio ove žalbene navode tuženog i po oceni Vrhovnog suda dao pravilne razloge koje je uzeo u obzir, a koji su bili od značaja za pravilnu odluku o izjavljenoj žalbi. U preostalom delu revizija osporava pravilnost utvrđenog činjeničnog stanja i stavlja primedbe na ocenu dokaza iz člana 8. ZPP, zbog čega se revizija ne može izjaviti prema članu 407. stav 2. ZPP.

Na osnovu iznetog, primenom člana 414. stav 1. ZPP, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.

Predsednik veća-sudija

Branka Dražić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković