- na dva iznosa od 16.375,33 dinara i jedan iznos od 10.000,00 dinara za avgust 2014. godine;

- na dva iznosa od po 16.375,33 dinara i jedan iznos od 10.000,00 dinara za septembar 2014. godine;

- na dva iznosa od po 16.375,33 dinara za oktobar 2014. godine;

- na dva iznosa od po 16.375,33 dinara za novembar 2014. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za decembar 2014. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za januar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za februar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za mart 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za april 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za maj 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za jun 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za jul 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za avgust 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za septembar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za oktobar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za novembar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 14.737,80 dinara za decembar 2015. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za januar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za februar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za mart 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za april 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za maj 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za jun 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za jul 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za avgust 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za septembar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za oktobar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za novembar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za decembar 2016. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za januar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za februar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za mart 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za april 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za maj 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za jun 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za jul 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za avgust 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za septembar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za oktobar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 15.032,56 dinara za novembar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za decembar 2017. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za januar 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za februar 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za mart 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za april 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za maj 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za jun 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za jul 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za avgust 2018. godine;

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za septembar 2018. godine i

- na dva iznosa od po 16.535,82 dinara za oktobar 2018. godine,

po stopama koje su važile na dan neisplaćenih plata po označenoj pravnosnažnoj presudi, kao i da tužilji naknadi troškove postupka u iznosu od 241.405,00 dinara sa zateznom kamatom do dana nastupanja uslova za izvršenje do isplate.

OBAVEZUJE SE tužilja da na ime troškova celokupnog postupka isplati tuženoj iznos od 123.750,00 dinara u roku od 15 dana od dostavljanja prepisa presude.

ODBIJA SE zahtev tužilje za naknadu troškova postupka po reviziji.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2944/23 od 04.06.2024. godine, stavom prvim izreke, obavezana je tužena da za tužilju uplati Republičkom fondu za zdrastveno osiguranje doprinose po osnovu zdravstvenog osiguranja na iznose plate dosuđene pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2762/18 od 02.10.2019. godine, za period od 01.01.2014. godine do 31.10.2018. godine na iznose navedene u tom stavu izreke po stopama koje su važile na dan isplate neisplaćene plate po presudi P1 2762/18 od 02.10.2019. godine. Stavom drugim izreke, obavezana je tužena da naknadi tužilji troškove parničnog postupka u iznosu od 241.405,00 dinara u roku od 15 dana od dana prijema presude, u roku od 15 dana od dana prijema presude, sa zakonskom zateznom kamatom od dana nastupanja uslova za izvršenje do isplate. Stavom trećim izreke, odbijen je zahtev tužene za naknadu troškova parničnog postupka.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 3943/24 od 16.10.2024. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužene i potvrđena presuda Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2944/23 od 04.06.2024. godine. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev tužene za naknadu troškova postpuka po žalbi.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je, zbog pogrešne primene materijalnog prava, blagovremeno izjavila reviziju predviđenu članom 404. ZPP (posebna revizija).

Tužilja je podnela odgovor na reviziju, u kojoj je tržila troškove postupka povodom tog pravnog leka.

Po oceni Vrhovnog suda, o posebnoj reviziji tužene u ovom sporu potrebno je odlučivati radi novog tumačenja prava - zastarelosti doprinosa za obavezno socijalno osiguranje i načina računanja roka zastrelosti, zbog čega je na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno kao u prvom stavu izreke.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da je revizija tužene osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, izvršnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 2762/18 od 02.10.2019. godine obavezana je tužena da isplati tužilji neisplaćenu platu za period od januara 2014. godine do oktobra 2018. godine, sa pripadajućom zateznom kamatom. Tužilja je svoje novčano potraživanje po toj izvršnoj ispravi naplatila u izvršnom postupku koji je zaključen 24.02.2022. godine i u kojem nisu naplaćeni doprinosi za zdravstveno osiguranje.

Tužba za uplatu doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje na iznose plata dosuđene označenom pravnosnažnom presudom podneta je 07.09.2023. godine. Tužena je istakla prigovor zastarelosti tog potraživanja.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su primenom odredbi članova 2, 3. i 51. stav 1. i 2. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje i člana 164. Zakona o radu u vezi sa članovima 154. stav 1. i 172. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima, usvojili tužbeni zahtev. Po stanovištu sudova, utuženo potraživanje nije zastarelo jer je presuda kojom je tužena obavezana na isplatu plata postala pravnosnažna 30.07.2020. godine, a postupak izvršenja po toj presudi zaključen je 24.02.2022. godine, tako da do podnošenja tužbe nije protekao rok zastarelosti od tri godine propisan članom 196. Zakona o radu.

Po oceni Vrhovnog suda, osnovani su navodi revidenta da je istaknuti prigovor zastarelosti ocenjen pogrešnom primenom materijalnog prava.

Doprinosi koji se plaćaju iz zarade, u smislu člana 105. stav 2. Zakona o radu, koje je poslodavac dužan da obračuna i uplati u svoje ime, a u korist zaposlenog, sastavni su deo zarade i predstavljaju potraživanja zaposlenog iz radnog odnosa, koji je po svojoj prirodi građansko-pravni, obligacioni odnos. Zato se na sporni odnos stranaka, u pogledu zastarelosti potraživanja doprinosa za zdravstveno osiguranje kao sastavnog dela zarada za period januar 2014. - oktobar 2018. godine dosuđenih izvršnom presudom P1 2762/18 od 02.10.2019. godine, primenjuje odredba člana 196. Zakona o radu u vezi sa članovima 360, 361. i 362. Zakona o obligacionim odnosima. Na taj pravni odnos ne može se primeniti odredba člana 114e Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji, kojom je propisano da se odredbe zakona o zastarelosti prava na utvrđivanje i naplatu ne primenjuju na doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje i doprinose za obavezno zdravstveno osiguranje, jer se u konkretnom slučaju ne radi o poreskom postupku i odnosu između poreske uprave i poreskog obveznika.

Odrdbom člana 196. Zakona o radu propisano je da sva novčana potraživanja iz radnog odnosa zastarevaju u roku od tri godine od dana nastanaka obaveze. Za potraživanja iz radnog odnosa zastarelost počinje da teče prvog dana posle dana kada je zaposleni mogao da zahteva njihovo ispunjenje, što je u skladu sa članom 361. stav 1. Zakona o obligacionim odnosima. Prema odredbi člana 4. stav 2. Zakona o platama državnih službenika i nameštenika, plate se isplaćuju u tekućem mesecu za prethodni mesec. Rok zastarelosti, saglasno član 362. Zakona o obligacionim odnosima, nastupa kad istekne poslednji dan zakonom određenog vremena. Odredbom člana 360. stav 1. i 2. tog zakona propisano je da nastupanjem zastarelosti prestaje pravo zahtevati ispunjenje obaveze, i da zastarelost nastupa kad protekne zakonom određeno vreme u kome je poverilac mogao zahtevati ispunjenje ove obaveze. Prema stavu 3. te odredbe, sud se ne može obazirati na zastarelost, ako se dužnik nije na nju pozvao.

Sledstveno izloženom, obaveza tužene da u svoje ime a za račun tužilje uplati doprinose za obavezno zdravstveno osiguranje nastala je istovremeno sa obavezom da tužilji isplati platu za svaki mesec u periodu od januara 2014. godine do oktobra 2018. godine. Ispunjenje obaveze tužene na uplatu tih doprinosa tužilja je mogla da zahteva prvog dana posle dana kada je mogla zahtevati ispunjenje obaveze tužene na isplatu plate. Tužilja je u parnici koju je pokrenula radi njene isplate za označeni vremenski period, okončane pravnosnažnom presudom P1 2762/18 od 02.10.2019. godine, propustila da traži i uplatu doprinosa za zdravstveno osiguranje na tražene i dosuđene iznose neisplaćene plate. Zato je od tada pa do podnošenja ove tužbe protekao rok od tri godine iz člana 196. Zakona o radu, i usled nastupanja zastarelosti prestalo pravo da zahteva od tužene ispunjenje obaveze uplate doprinosa za obavezno zdravstveno osiguranje.

Iz navedenih razloga, na osnovu člana 416. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u drugom stavu izreke.

Odluka o troškovima postupka iz trećeg stava izreke doneta je na osnovu člana 165. stav 2. u vezi članova 153. stav 1. i 154. ZPP. Tuženoj su dosuđeni troškovi postupka za sastav odgovora na tužbu u iznosu od 24.750,00 dinara i sastav žalbe i revizije u iznosu od po 49.500,00 dinara.

Tužilja nema pravo na naknadu troškova revizijskog postupka za sastav odgovora na žalbu, jer u tom postupku nije uspela.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković