Protiv pravnosnažne drugostepene presude tuženi je izjavio blagovremenu reviziju, zbog pogrešne primene materijalnog prava sa pozivom na odredbu člana 404. ZPP.

S obzirom da je revizija tužioca dozvoljena odredbom člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11 ... 10/23), to nije bilo potrebe da se po istoj odlučuje kao o posebnoj reviziji.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu primenom odredbe člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, pa je našao da je revizija osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravni prethodnik tužioca JP „Poslovni prostor“ Vračar u svojstvu zakupodavca i tuženi u svojstvu zakupca zaključili su dana 26.04.2002. godine Ugovor o zakupu poslovnih prostorija broj 416/2002 i prema članu 1. ugovora zakupac je dao u zakup poslovni protor u ulici ... broj .., površine 34 m2, za obavljanje delatnosti – trgovine na malo prehrambenim proizvodima. Članom 2. ugovora zakupnina je određena u visini od 370,00 po m2, što za ukupni prostor iznosi 12.580,00 dinara, koju je zakupac dužan da plati unapred u svemu prema ispostavljenom računu, a da posle isteka roka za plaćanje zakupodavac ima pravo na pripadajuću kamatu. Zakup teče od 26.04.2020. godine prema ugovoru zakupoprimac je bio u obavezi da održava zakupljeni prostor, fasadu, stolariju, limariju, kanalizaciju, elektroinstalacije, prilaz i trotoar uz poslovni prostor. Ugovor je zaključen na period od 10 godina. Nakon isteka roka tuženi je nastavio da koristi poslovni prostor, ali nije plaćao zakupninu, a jedan period ni osiguranje. Ukupan dug koji potražuje tužilac iznosi 1.280.832,58 dinara. Na potvri „Generali osiguranje Srbija“ AD od 18.11.2020. godine proizilazi da je JP „Poslovni prostor“ Vračar dospele obaveze osiguranja izmirio u celosti po osnovu Ugovora o osiguranju broj 587/12 od 10.12.2002. godine. Međutim, dana 29.11.2016. godine doneta je odluka o prestanku rada i pokretanja postupka likvidacije Javnog preduzeća za upravljanje poslovnom prostorom „Poslovni prostor“ Vračar SO GO Vračar broj 96-100/2016- VIII/9. Prema članu 1. navedene odluke „Poslovni prostor“ Vračar Njegoševa 77, a čiji je osnivač Javno preduzeće Gradska Opština Vračar, prestaje da postoji sa danom 01.12.2012. godine i taj prostor preuzima Grad Beograd – prema članu 2. navedene odluke, a shodno članu 1. na dan 30.11.2016. godine prestaje da postoji Javno preduzeće za upravljanje poslovnim prostorom „Poslovni prostor“ Vračar, Njegoševa 77. Tužilac je predlog za izvršenje podneo dana 01.12.2016. godine. Prema članu 23. naznačene odluke sva prava i obaveze iz ugovora o zakupu koji su zaključile gradske opštine, odnosno javna preduzeća ili druge organizacione jedinice osnovane od strane gradskih opština iz člana 22. stav 1. te odluke ukoliko su u saglasnosti sa zakonom i propisima Grada Beograda počev od 01.12.2016. godine prelaze u nadležnost Gradske uprave nadležno za obavljanje poslova i upravljanje davanje u zakup poslovnih zgrada i poslovnog prostora. Prema odredbi člana 24. iste odluke predviđeno je da započeti sudski sporazumi sa zakupcima poslovnih zgrada i poslovnih prostorija kojima su upravljale gradske opštine iz člana 22. stav 1. ove odluke pokrenute zbog neizmirene zakupnine biće nastavljene i okončane bez promene tužioca.

Pri ovako utvrđenom činjeničnom stanju, prvostepeni sud je delimično usvojio tužbeni zahtev za neplaćenu zakupninu, a za period od septembra meseca 2013. godine zaključno sa septembrom 2016. godine, nalazeći da je ugovor o zakupu istekao i da se u ovom slučaju radi o sticanju bez osnova na strani tuženog. Tužilac je bio onemogućen u korišćenju poslovnog prostora, pa je stoga tuženi u obavezi da iznos od 1.281.832,58 dinara plati. U preostalom delu je odbio tužbeni zahtev.

Drugostepeni sud nije prihvatio ovakvu pravnu argumentaciju prvostepenog suda. Zaključio je da u ovom slučaju postoji nedostatak aktivne legitimacije na strani tužioca. Ovo iz razloga što je prema odluci o prestanku rad i pokretanja postupka likvidacije Javnog preduzeća za upravljanje poslovnim prostorom „Poslovni prostor“ Vračar Beograd broj 96-100/2016-VIII/9 od 29.11.2016. godine naznačeno preduzeće prestalo da postoji. Nosilac upravljanja i korišćenja poslovnog prostora prešlo je na Grad Beograd, pa stoga tužilac čiji je osnivač bila Opština Vračar koji je podneo predlog za izvršenje 01.12.2016. godine nije mogao podneti taj predlog za izvršenje. To je mogao da uradi do 30.11.2016. godine, jer do tada je predmetno Javno preduzeće za upravljanje poslovnim prostorom „Poslovni prostor“ Vračar postojalo, njegov osnivač je bila Opština Vračar. Osim toga članom 24. iste odluke predviđeno je da započeti sudski sporovi sa zakupcima poslovnih zgrada i poslovnih prostorija kojima su upravljale gradske opštine iz člana 22. stav 1. ove odluke pokrenute zbog neizmirenja, biće nastavljeni i okončani bez promene tužioca. Međutim, tužilac nije podneo na vreme predlog za izvršenje, pa stoga nije bio ovlašćen za pokretanje ovog postupka. Stoga je preinačio prvostepenu presudu u usvajajućem delu i odbio tužbeni zahtev.

Po oceni Vrhovnog suda, u ovoj pravnoj stvari se pošlo od pogrešne primene materijalnog prava, što je za posledicu imalo donošenje pogrešne odluke.

Odredbom člana 23. Odluke o načinu postupanja sa nepokretnostima koje su u javnoj svojini Grada Beograda, odnosno nad kojima Grad Beograd ima posebna svojinska ovlašćenja („Sl. glasnik Grada Beograda“, br. 63/2016), propisano je da na Grad Beograd, odnosno organizacionu jedinicu Gradske uprave nadležne za obavljanje poslova upravljanja i davanja u zakup poslovnih zgrada i poslovnog prostora prelaze sva prava i obaveze iz ugovora o zakupu koji su zaključile gradske opštine, odnosno javna preduzeća ili druge organizacione jedinice osnovane od strane gradskih opština iz člana 22. stav 1. ove odluke, ukoliko su u saglasnosti sa zakonom i propisima Grada Beograda počev od 01.12.20216. godine.

Prema članu 24. iste Odluke, propisano je da započeti sudski sporovi sa zakupcima poslovnih zgrada i poslovnih prostorija kojima su upravljale gradske opštine iz člana 22. stav 1. ove odluke, pokrenuti zbog neizmirene zakupnine biće nastavljeni i okončani bez promene tužioca.

Međutim, drugostepeni sud nije cenio od kakvog je značaja autentično tumačenje odredaba člana 23. stav 1. i člana 24. o načinu postupanja sa nepokretnostima koje su u javnoj svojini Grada Beograda, odnosno sa kojima Grad Beograd ima posebna svojinska ovlašćenja („Sl. list Grada Beograda“, br. 63/16... 52/19) gde je konstatovano da odredbe člana 23. stav 1. treba razumeti tako da „aktivnu legitimaciju tužioca u postupcima zbog neizmirene zakupnine Grad Beograd može imati samo za zakupnine koje su nastale kao obaveza zakupca nakon 01.12.2016. godine.“

„Za neizmirene zakupnine od 01.12.2016. godine aktivnu legitimaciju tužioca ima isključivo lice sa kojim je zakupac do tog momenta bio u ugovornom odnosu (gradske opštine, odnosno javna preduzeća ili druge organizacione jedinice osnovane od strane gradsih opština), bez obzira na datum pokretanja sudskog postupka.“

U ponovnom postupku drugostepeni sud će imati u vidu primedbe Vrhovnog suda, po istima postupiti i nakon pravilno i potpuno izvedenih dokaza doneće zakonitu odluku.

Shodno iznetom, na osnovu člana 416. stav 2. ZPP odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Gordana Komnenić, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković