.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev 7077/2025
05.06.2025. godina
Beograd
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Branislava Bosiljkovića, predsednika veća, Dragane Boljević, Jasmine Simović, Radoslave Mađarov i Zorice Bulajić, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., čiji su punomoćnici Blaža Menković i Nenad Menković advokati iz ..., protiv tuženog „Elektrodistribucije Srbije“ DOO Beograd - Ogranak Elektrodistribucija Leskovac, čiji je punomoćnik Milan Petrović advokat iz ..., radi isplate naknade za stvarnu službenost, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Višeg suda u Leskovcu Gž 3992/24 od 16.01.2025. godine, u sednici održanoj dana 05.06.2025. godine, doneo je
R E Š E NJ E
NE DOZVOLJAVA SE odlučivanje o posebnoj reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Višeg suda u Leskovcu Gž 3992/24 od 16.01.2025. godine.
ODBACUJE SE kao nedozvoljena revizija tuženog izjavljena protiv presude Višeg suda u Leskovcu Gž 3992/24 od 16.01.2025. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Presudom Višeg suda u Leskovcu Gž 3992/24 od 16.01.2025. godine odbijena je kao neosnovana žalba tuženog i potvrđena presuda Osnovnog suda u Leskovcu - Sudska jedinica Vlasotince P 2244/23 od 24.07.2024. godine kojom je obavezan tuženi da na ime naknade za uspostavljenu stvarnu službenost prolaska dalekovoda jačine 35kv od TS 110/35/10 kv Vlasotince - buduća TS 35/10 kv Gornji Orah - TS 35/10 Sastav, reka uspostavljenu preko parcela .., .. i .. upisanih u list nepokretnosti .. KO ... u površini od 1212m2, 1297m2 i 509m2 isplati tužilji srazmerno njenom vlasničkom udelu od ½ iznose od 25.644,00 dinara, 27.431,00 dinar i 10.765,00 dinara - ukupno 60.840,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom od 24.07.2024. godine do isplate, i da joj na ime troškova spora isplati iznos od 228.353,60 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate.
Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tuženi je, zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava, blagovremeno izjavio reviziju predviđenu članom 404. ZPP (posebna revizija).
Prema navedenoj odredbi (stav prvi), posebna revizija može se izjaviti protiv drugostepene presude koja se ne bi mogla pobijati revizijom, i to samo zbog pogrešne primene materijalnog prava. Zato navodi tuženog o bitnoj povredi odredaba parničnog postupka učinjenoj u drugostepenom postupku nisu razmatrani prilikom ocene dozvoljenosti i osnovanosti njene posebne revizije.
Predmet spora je zahtev tužilje za isplatu naknade za stvarnu službenost ustavnovljenu prolaskom dalekovoda preko parcela .., .. i .. iz lista nepokretnosti .. KO ..., u susvojini tužilje sa ½ idealna dela.
Po oceni Vrhovnog suda, navodi revidenta ne opravdavaju potrebu da se o njegovoj posebnoj reviziji u ovom sporu odlučuje radi novog tumačenja prava ili ujednačavanja sudske prakse.
Prema pravnom stavu koji je Vrhovni kasacioni sud usvojio na sednici Građanskog odeljenja od 23.01.2017. godine, pravni osnov potraživanja naknade zbog prolaska kabla električne energije vazdušnim putem iznad katastarskih parcela tužioca je stvarnopravnog karaktera - konstituisanje zakonske stvarne službenosti na osnovu člana 51. Zakona o osnovama svojinsko-pravnih odnosa, a visina odgovarajuće naknade određuje se na osnovu člana 53. stav 3. tog zakona i ona zastareva u opštem roku zastarelosti potraživanja iz člana 371. Zakona o obligacionim odnosima. Označeni pravni stav usvojen je po postupku za rešavanje spornog pravnog pitanja (članovi 180-185 ZPP) i obavezuje sva veća Građanskog odeljenja revizijskog suda, saglasno članu 37. stav 8. Poslovnika o uređenju i radu Vrhovnog kasacionog suda („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 37/10 ... 74/18).
Zakonom o energetici („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 145/14) nije regulisan međusobni odnos vlasnika nepokretnosti preko koje prolaze kablovi dalekovoda i enertetskog subjekta, zbog čega se na takvu situaciju primenjuju odredbe opšteg zakona - odredba člana 51. Zakona o osnovama svojinsko-pravnih odnosa. Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o energetici („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 40/21) bilo je propisano da se danom izgradnje elektroenergetskog voda uspostavlja zaštitni pojas i zasniva službenost prelaska elektroenergetskog voda u širini zaštitnog pojasa; da je operator prenosnog sistema dužan da u roku ne dužem od tri godine od dana početka izvođenja radova na energetskom objektu, na zakonom propisani način, obavesti vlasnika preko čijih nepokretnosti prelazi energetski objekat, odnosno na čijim nepokretnostima se izvode radovi na izgradnji energetskog objekta; da vlasnik nepokretnosti na kojoj je energetski subjekat stekao pravo službenosti može podneti zahtev za nkanadu u roku od tri godine od dana prijema obaveštenja i da se visina nankade utvrđuje nalazom veštaka odgovarajuće struke (član 218. stav 2-5).
Sledstveno izloženom, na nepokretnosti preko koje prelazi elektroenergetski vod uspostavlja se stvarna službenost u korist energetskog subjekta, na osnovu člana 51. Zakona o osnovama svojinsko-pravnih odnosa, odnosno izmenjenog člana 218. stav 2. Zakona o energetici, a visina naknade za tako ustanovljenu stvarnu službenost određuje se prema članu 53. stav 1. Zakona o osnovama svojinsko-pravnih odnosa, na osnovu nalaza veštaka odgovarajuće struke.
Zakon o izmenama i dopunama Zakona o energetici („Službeni glasnik Republike Srbije“ broj 94/24), koji je stupio na snagu 01.01.2021. godine i na koji se revident poziva, nema retroaktivno dejstvo i ne može se primeniti na ranije uspostavljenu zakonsku stvarnu službenost.
Iz navedenih razloga, na osnovu člana 404. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.
Prema odredbi člana 479. stav 6. ZPP, protiv odluke drugostepenog suda u postupku u sporu male vrednosti revizija nije dozvoljena, zbog čega je na osnovu člana 413. tog zakona odlučeno kao u drugom stavu izreke.
Predsednik veća - sudija
Branislav Bosiljković, s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
