Presudom Privrednog apelacionog suda Pž br.8638/22 stavom 1.izreke, delimično je odbijena kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena prvostepena presuda u delu kojim je traženo da se tuženi obaveže na predaju porodične stambene zgrade u Beogradu u ul. Gavrila Principa br.45, koja se nalazi u severoistočnom delu kat. parcele broj 296, objekat kat. br.1, bruto površine 100 m2, dimenzija 17,07 h 5,82 uz koji objekat je sagrađena utovarno-istovarna rampa širine 1,95 dužinom celog objekta koji na terenu predstavlja objekat za posebne namene sklonište pretvoreno u magacin prostora, zemljište pod zgradom u površini od 0,1 a 00 m2, i zemljište pod delom zgrade od 0,3 m2, te zemljište uz zgradu i objekat u površini od 0,1 a 89 m2, sve kp br.296 upisana u LN 330 KO Savski Venac. Stavom 2. izreke, delimično je preinačena prvostepena presuda u delu stava 1. izreke, pa je tuženi obavezan da oslobodi od lica i stvari i preda tužiocu u državinu nepokretnost kat. parcelu br.296 u površini od 0,24 ha upisanu u LN 330 KO Savski Venac u roku od 15 dana. Odlučeno je da svaka stranka snosi svoje troškove. Stavom tri izreke, tuženi je obavezan da tužiocu naknadi troškove drugostepenog postupka u iznosu od 18.900,00 dinara.

Blagovremenom revizijom tuženi pobija pravnosnažnu drugostepenu presudu u stavu 2. izreke, u delu kojim je preinačen tužbeni zahtev i tuženi obavezan na predaju dela kat. parcele, zbog pogrešne primene materijalnog prava. Predlaže da se u tom delu preinači prvostepena presuda, odbije žalba tužioca i potvrdi prvostepena presuda ili da se ukine drugostepena presuda i vrati drugostepenom sudu na ponovno odlučivanje. Troškove traži i opredeljuje.

Blagovremenom revizijom tužilac pobija pravnosnažnu drugostepenu presudu u delu kojim je potvrđena odluka prvostepenog suda o odbijanju tužbenog zahteva, sa pozivom na član 404. ZPP. Ukazuje na nesaglasnost pobijane odluke sa dosadašnjom praksom, pa predlaže da se pobijana presuda preinači i u potpunosti usvoji tužbeni zahtev tužioca. Troškove traži i opredeljuje.

Ispitujući pobijanu presudu na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je ustanovio da je revizija tuženog osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. 

Prema utvrđenom činjeničnom stanju kat. parcela broj 296. KO Savski Venac se nalazi u Beogradu, na potesu ulice Gavrila Principa broj 43, po kulturi zemljište pod zgradom i drugim objektom, a po nameni gradsko građevinsko zemljište ukupne površine 00 h, 0,7a 16 m2, uknjižene u LN br.296 KO Savski Venac na ime državne svojine u vlasništvu RS, korisnik AD ZIP Industrija piva, a.d. Zrenjanin u stečaju. Pravni prethodnik tužioca Tvornica piva, alkohola i sirćeta „Stevica Jovanović“ iz Zrenjanina uknjižio je pravo korišćenja predmetne parcele na osnovu rešenja Sreskog suda u Beogradu Dn br.3301/59 od 19. maja 1960. godine kojim je određeno da uknjižba prava korišćenja traje dok nadležni organ ne donese rešenje o predaji u posed zemljišta opštini ili drugom licu. Upis je izvršen na osnovu kupoprodajnog ugovora zaključenog između pravnog prethodnika tužioca i AA, žene BB, rođene AA1. Pod sadašnjim nazivom tužilac je u RGZ katastar nepokretnosti upisan kao korisnik na osnovu rešenja od 07.11.2014. godine.

Predmetna parcela sastoji se iz tri dela. Prvostepeni sud utvrđuje da prvi deo predstavlja površinu od 0,0 h 0,4 a 24 m2, koju koristi tuženi, da se na ovoj površini u krajnjem severoistočnom delu nalazi objekat kat. br.1 bruto površine 100 m2, dimenzija 17,07 m h 5,82 m a neto površina objekta je 38,12 m2, dimenzija 13,10 h 2,91 m, visine 2,64 m, da je u katastarskom operatu pogrešno upisan način korišćenja objekta odnosno navedeno je da je to porodična stambena zgrada, ali da nema ništa od arhitektonskih ni tehničkih detalja karakterističnih za stambenu gradnju. Faktički u prirodi u pitanju je objekat posebne namene – sklonište iz Drugog svetskog rata pretvoreno u magacin prehrambenih proizvoda. U LN objekat je pogrešno upisan kao bespravno sagrađen objekat a trebalo je da bude upisan kao objekat sagrađen pre donošenja propisa o gradnji objekata. Uz objekat je naknadno sagrađena utovarno istovarna rampa širine 1,90 m2, dužine duž celog objekta čija dimenzija i površina nije uračunata u površinu od 100 m2, jer taj deo nije evidentiran u kat. operatu. Na jugoistočnom delu parcele postavljene su montažne gondole za skladištenje prazne ambalaže, a gondole su privremeno montažnog karaktera. Površina P1 je ograđena zidom visine oko 2,50 m i predstavlja tehnološku celinu. Zajedno sa objektom kat. broj 1 – magacin predstavlja celinu za skladištenje materijala, ambalaže i opreme. Rešenjem Grada Beograda, Opština Savski Venac od 14.04.1997. godine VV su odobreni izvedeni radovi na postavljanju ograde, pletenju žice, visine 1,50 m u dužini od 17m prema dvorištu i dužini od 7 m prema Gavrila Principa na kp 296 KO B-5 za potrebe obavljanja delatnosti i zaštite poslovnog prostora u ul. Gavrila Principa broj 43, u svemu prema tehničkoj dokumentaciji overenoj od strane odeljenja ovog organa. Radovi su izvedeni o trošku investitora i isti je dužan ukloniti ih bez prava na naknadu u slučaju privođenja zemljišta konačnoj urbanističkoj nameni ili iz drugih opravdanih razloga, a na zahtev nadležnog organa.

Drugi deo parcele predstavlja površinu od 0,0h 0,2 a, 40 m2, koju koristi Udruženje građana Nova Iskra iz Beograda. Ovaj deo parcele praktično predstavlja krov objekta broj 1, na delu parcele označen kao P1. Do njega nema ulaza sa parcele 296 KO Savski Venac, već samo sa susedne parcele broj 295 zgrade broj 3, upisane kao ostale zgrade, po statusu izgrađena bez odobrenja za gradnju i „njen vlasnik odnosno držalac nije utvrđen“. Udruženje građana Nova iskra iz Beograda, ovaj deo parcele koristi kao plato za sedenje, praktično kao otvorenu terasu. Treća površina od 0,0 h, 0,0 a, 52 m2, predstavlja površinu koju koristi „Elektron“ u stečaju iz Beograda. Ona predstavlja kolski prilaz objektu kat. br.2 na kat. parceli 300 KO Savski Venac i ne postoji fizička veza sa površinom P1 koju koristi tuženi. Na ovom delu se nalazi deo zgrade broj 2, ukupne površine 170 m2, čiji je pretežni deo sagrađen na susednoj parceli 300 KO Savski Venac, a na parcelu broj 296 KO Savski Venac prelazi sa 3 m2, svoje površine. Zgrada je u suvlasništvu više lica.

Na osnovu tako utvrđenog činjeničnog stanja prvostepeni sud odbija tužbeni zahtev u celini. S obzirom na odredbu člana 37. Zakona o osnovama svojinsko pravnih odnosa, prvostepeni sud zaključuje da tužilac nije ovlašćen da zahteva predaju objekta imajući u vidu da na objektu nema upisano ni pravo svojine ni pravo korišćenja. Odbija zahtev za predaju dela parcele koji se ne nalazi u državini tuženog već drugih lica, sa pozivom na istu zakonsku odredbu. Za deo parcele koji tuženi drži, a na kome tužilac ima upisano pravo korišćenja, prvostepeni sud odbija tužbeni zahtev imajući u vidu da je pravnom prethodniku tužioca rešenjem Sreskog suda u Beogradu Dn 3301/59 od 19.05.1960. godine, upisano pravo korišćenja predmetne parcele ali je i određeno da je uknjižba prava korišćenja privremenog karaktera i da traje dok nadležni organ ne donese rešenje o predaji poseda zemljišta opštini ili drugom licu, pa kako je rešenjem Grada Beograda, Opština Savski Venac od 14.04.1997. godine, odobreno VV izvođenje radova na postavljanju ograde od pletene žice u označenim veličinama za potrebe vođenja delatnosti i zaštite poslovnog prostora u ul. Gavrila Principa br.43, te da je odobrenjem postavljanja žičane ograde tuženom predala u posed predmetnu parcelu, zaključuje da je tužiočevo privremeno pravo korišćenja prema rešenju od 19.05.1960. godine, prestalo.

Drugostepeni sud delimično odbija žalbu tužioca, a delimično preinačava prvostepenu presudu. Drugostepeni sud smatra da je pravilno odbijen tužbeni zahtev za predaju objekta, s obzirom da tužilac nije dokazao ni pravo svojine ni pravo korišćenja, te da je pravilno odbijen zahtev za predaju dela parcele koji nije u državini tuženog. Međutim, smatra da je osnovan zahtev za predaju dela parcele kp br.296 KO Savski Venac u površini od 4 a i 24 m2, jer taj deo tuženi drži bez pravnog osnova, a tužilac ima upisano pravo korišćenja.

Vrhovni sud ne prihvata ovakvo stanovište drugostepenog suda.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnom prethodniku tužioca je upisano pravo korišćenja privremenog karaktera, odnosno do donošenja rešenja o predaji u posed zemljišta opštini ili drugom licu. Takvo rešenje doneto je od strane Grada Beograda, Opštine Savski Venac 14.04.1997. godine kada su radovi, izvedeni od strane VV, odobreni za potrebe obavljanja delatnosti i zaštite poslovnog prostora u ul. Gavrila Principa br.43, čime mu je predat u posed taj deo parcele. Time je tužiocu privremeno pravo korišćenja prestalo. Stoga je pravilnom primenom materijalnog prava trebalo i u tome delu odbiti tužbeni zahtev, pa je drugostepena presuda u ovom delu preinačena, žalba tužioca odbijena kao neosnovana i potvrđena prvostepena presuda, kao u stavu 1. izreke.

Ceneći dozvoljenost revizije tužioca izjavljene u odnosu na deo drugostepene presude kojom je potvrđena prvostepena presuda kojom je odbijen tužbeni zahtev, a na osnovu člana 404. ZPP, Vrhovni sud nalazi da nisu ispunjeni uslovi propisani navedenom zakonskom odredbom za odlučivanje o reviziji tužioca kao izuzetno dozvoljenoj. Tužilac ukazuje na potrebu ujednačavanja sudske prakse, te dostavlja odluke, ali sene radi o identičnim činjenično pravnim situacijama. U konkretnom slučaju zahtev tužioca za predaju objekta je odbijen jer tužilac nije dokazao ni pravo svojine ni pravo korišćenja na objektu, a u delu parcele za koji je imao upisano pravo jer nema dokaza da je tuženi u državini ovog dela parcele. Ovako stanovište nižestepenih sudova nije u suprotnosti sa sudskim odlukama na koje je ukazano u reviziji tužioca, pa Vrhovni sud nalazi da nema uslova za odlučivanje o reviziji tužioca kao izuzetno dozvoljenoj te je odlučeno kao u stavu 2. izreke na osnovu člana 404. stav 2. ZPP.

Ispitujući dozvoljenost revizije tužioca, Vrhovni sud nalazi da ista nije dozvoljena.

Prema članu 403. ZPP, protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu stranke mogu da izjave u roku od 30 dana od dana dostavljanja presude reviziju, ali prema stavu 3. istog člana revizija nije dozvoljena u imovinskopravnim sporovima ako vrednost predmeta spora pobijanog dela ne prelazi dinarsku protivvrednost od 40.000 evra po srednjem kursu NBS na dan podnošenja tužbe, odnosno u privrednim sporovima 100.000 evra po srednjem kursu NBS na dan podnošenja tužbe u smislu člana 485. istog zakona. Kako je vrednost spora manja od propisanog cenzusa za izjavljivanje revizije, to je na osnovu člana 413. ZPP, odlučeno kao u izreci pod 3.

Imajući u vidu da je tuženi uspeo u revizijskom postupku, na osnovu člana 153, 154. i 165. ZPP, dosuđeni su mu troškovi u visini sastava revizije, dok troškovi na ime taksi nisu dosuđeni jer isti nisu opredeljeni.

Predsednik veća - sudija

Jasmina Stamenković, s.r.

Za tačnost otpravaka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković