U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Dragane Marinković, predsednika veća, Marine Milanović i Zorice Bulajić, članova veća, u parnici tužilje AA iz ..., kao pravnog sledbenika pok.BB, čiji je punomoćnik Zoran Čukanović, advokat iz ..., protiv tuženog Preduzeća za spoljnu i unutrašnju trgovinu i usluge „Nelt SO“ doo Beograd iz Beograda, radi isplate, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 5187/21 od 07.04.2022. godine, u sednici održanoj 23.11.2024. godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tuženog izjavljena protiv preinačujućeg dela presude Apelacionog suda u Beogradu Gž1 5187/21 od 07.04.2022. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Trećeg osnovnog suda u Beogradu P1 1335/15 od 20.05.2021. godine, stavom prvim izreke, odbijen je, kao neosnovan tužbeni zahtev tužilje, pravnog sledbenika pok. BB da se obaveže tuženi da joj na ime razlike između pripadajuće i isplaćene naknade štete zbog nezakonitog otkaza – izgubljene zarade za period od 15.10.2005. godine do 18.03.2012. godine plati iznos od 176.227,34 dinara sa zakonskom zateznom kamatom na pojedinačne novčane iznose, kao u sadržini tog stava. Stavom drugim izreke, odbijen je, kao neosnovan tužbeni zahtev tužilje kojim je tražila da se tužilji na ime zakonske zatezne kamate obračunate na iznos plaćenog dela duga od 1.622.770,28 dinara plati iznos od 743.619,27 dinara sa pripadajućom zakonskom zateznom kamatom počev od dana utuženja do isplate. Stavom trećim izreke, konstatovano je da je parnica prestala da teče po prigovoru tuženog istaknutog radi prebijanja. Stavom četvrtim izreke, obavezana je tužilja da tuženom naknadi troškove parničnog postupka u ukupnom iznosu od 120.700,00 dinara.

Presudom Apelacionog suda u Beogradu Gž1 5187/21 od 07.04.2022. godine, preinačena je prvostepena presuda u stavu prvom izreke i obavezan tuženi da tužilji, kao pravnom sledbeniku pok. BB na ime razlike između pripadajuće i isplaćene naknade štete zbog nezakonitog otkaza – izgubljene zarade za period od 15.10.2005. godine do 18.03.2012. godine plati iznos od 176.227,34 dinara sa zakonskom zateznom kamatom na pojedinačne novčane iznose, kao u sadržini tog stava. Stavom drugim izreke, ukinuta je prvostepena presuda u stavu drugom i četvrtom izreke i predmet u tom delu vraćen istom sudu na ponovno suđenje.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu tužena je blagovremeno izjavila reviziju zbog pogrešne primene materijalnog prava i bitne povrede odredaba parničnog postupka.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu odluku, u smislu odredbe člana 408, u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/11... 18/20), pa je našao da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažnom presudom Prvog osnovnog suda u Beogradu P1 858/10 od 12.04.2010. godine poništeno je rešenje tuženog o otkazu ugovora o radu broj .. od 13.10.2005. godine na osnovu kojeg je pravnom prethodniku tužilje prestao radni odnos kod tuženog 15.10.2005. godine. Pravni prethodnik tužilje se kod tuženog vratio na rad 19.03.2012. godine na radno mesto održavalac otvorenog skladišnog prostora. Prema nalazu i mišljenju sudskog veštaka koga su angažovali pravni prethodnik tužilje i tuženi u pokušaju da svoje odnose reše mirnim putem, tuženi je u obavezi da isplati naknadu štete u vidu izgubljene zarade za period od 16.10.2005. godine do 18.03.2012. godine u ukupnom iznosu od 1.798.997,62 dinara. Isti iznos obuhvata i regres za korišćenje godišnjeg odmora. Tuženi je pravnom prethodniku tužilje isplatio iznos od 1.622.770,28 dinara, prema obračunu zarade koji je izvršila služba tuženog za period od 16.10.2005. godine do 18.03.2012. godine na osnovu koeficijenta uporednog radnika, cene rada za svaki mesec i vrednosti koeficijenta. U navedeni iznos nije računat regres za korišćenje godišnjeg odmora, a od tog iznosa je odbijena zarada koju je pravni prethodnik tužilje ostvario kod drugog poslodavca. Tužilja tužbenim zahtevom traži isplatu razlike između pripadajuće i isplaćene naknade štete zbog nezakonitog otkaza u vidu izgubljene zarade za period od 15.12.2005. godine do 18.03.2012. godine u ukupnom iznosu od 161.088,91 dinara.

Kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud odbio tužbeni zahtev s obzirom da iznos naknade štete u visini izgubljene zarade utvrđen nalazom i mišljenjem sudskog veštaka obuhvata i regres za korišćenje godišnjeg odmora. Tužilji u okviru naknade štete ne pripada i regres za korišćenje godišnjeg odmora jer pravni prethodnik tužilje u spornom periodu nije radio i ostvario pravo na godišnji odmor, pa mu ni ne pripada regres koji se vezuje za korišćenje godišnjeg odmora.

Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu i usvojio tuženi zahtev nalazeći da pravnom prethodniku tužilje u skladu sa članom 191. Zakona o radu pripada pravo na naknadu štete u visini izgubljene zarade i drugih primanja, pa i pravo na regres za korišćenje godišnjeg odmora.

Po oceni Vrhovnog suda, odluka drugostepenog suda zasnovana je na pravilnoj primeni materijalnog prava.

Članom 191. stav 1. i 2. Zakona o radu („Službeni glasnik RS“, broj 24/05, 61/05), koji je važio u vreme otkaza ugovora o radu pravnom prethodniku tužilje, propisano je da ako sud donese pravnosnažnu odluku kojom je utvrđeno da je zaposlenom nezakonito prestao radni odnos, sud će odlučiti da se zaposleni vrati na rad, ako zaposleni to zahteva. Pored vraćanja na rad, poslodavac je dužan da zaposlenom isplati naknadu štete u visini izgubljene zarade i drugih primanja koja mu pripadaju po zakonu, opštem aktu i ugovoru o radu i uplati doprinose za obavezno socijalno osiguranje.

Prema navedenoj zakonskoj odredbi koja reguliše posledice nezakonitog otkaza, zaposleni kome je nezakonito prestao radni odnos pored vraćanja na rad ima i pravo na naknadu štete u visini izgubljene zarade i drugih primanja koja mu pripadaju po zakonu, opštem aktu i ugovoru o radu. Svrha ovog prava je da se zaposleni kome je nezakonito prestao radni odnos dovede u položaj u kome bi bio da mu nije prestao radni odnos na nezakonit način.

Polazeći od navedenog pravnom prethodniku tužilje, kome je nezakonito prestao radni odnos poništenim rešenjem tuženog o otkazu ugovora o radu od 13.10.2005. godine pripada i regres za korišćenje godišnjeg odmora koji bi ostvario u periodu nezakonitog prestanka radnog odnosa. Stoga je pravilno drugostepeni sud u navedenom delu preinačio prvostepenu presudu i usvojio tužbeni zahtev tužilje.

Ukazivanje revizije na presude Apelacionog suda u Beogradu ostaje bez značaja s obzirom da se navedene odluke odnose na naknadu štete zbog neiskorišćenog godišnjeg odmora koja pripada zaposlenom koji krivicom poslodavca ne koristi godišnji odmor, a ne na regres za korišćenje godišnjeg odmora.

Bez uticaja su navodi revizije da drugostepeni sud nije u celosti odlučio o prvostepenoj presudi (o stavu trećem), s obzirom da tuženi nije izjavio žalbu na prvostepenu presudu u odnosu na navedeni stav kojim je konstatovano da je parnica prestala da teče po prigovoru tuženog, a prvostepena presuda je delimično ukinuta i predmet vraćen na ponovno suđenje.

Iz izloženih razloga, Vrhovni sud je primenom odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku odlučio kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Dragana Marinković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković