Tuženi su u odgovorima na reviziju predložili da se ista odbije kao neosnovana, a tuženo javno preduzeće je tražilo da se tužilac obaveže i na naknadu troškova postupka povodom tog pravnog leka.

Odlučujući o izjavljenoj reviziji, na osnovu člana 408. ZPP, Vrhovni sud je našao da tužiočeva revizija nije osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Revizijom se posebno ne ukazuje na druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz stava 2. navedenog člana, koje su u članu 407. stav 1. tačka 2. ZPP navedene kao revizijski razlozi, a ne navodi se ni konkretna procesna odredba koju drugostepeni sud nije primenio ili je pogrešno primenio i tako učinio bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 1. ZPP.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, Skupština Opštine Nova Varoš je tokom 1980/1981. godine utvrdila u korist tadašnje RO „Limske hidroelektrane“, opšti interes za izgradnju ribogojilišta Crna reka u Draževićima. Na toj lokaciji su izgrađeni projektovani bazeni, mrestilišta i tovilišta, kao i dovodni cevovod od Crnog vrela i Zlatarske reke. Tokom 1982. godine svi građevinski objekti preneti su bez naknade RO „Jasenovo“ iz Jasenova, koja se obavezala da uzgaja i prodaje svežu ribu, drži ugostiteljske objekte i da u mrestilištu proizvodi riblju mlađ radi uzgoja i poribljavanja akumulacije jezera, a za to mu je data saglasnost Sekretarijata za privredu i finansije Opštine Nova Varoš od 03.07.1987. godine. Označena radna organizacija privatizovana je tokom 2007. godine. U periodu od 1999. godine do momenta privatizacije bilo je prekida u proizvodnji zbog posledica poplave, kada je uništeno matično jato i cela proizvodnja, zbog čega je tužilac tražio da bude oslobođen od plaćanja naknade za vodu sa izvorišta Crno vrelo u periodu od 2002. do 2004. godine, pa i ubuduće. U periodu od 2006. do kraja juna 2007. godine ribnjak je korišćen od strane trećeg lica bez naknade, i to mrestilište, dok se konzumna riba za potrebe ugostiteljskog objekta i prodaje trećim licima neprekidno proizvodila u skladu sa finansijskim mogućnostima tužioca. Prema izveštaju Ministarstva finansija, od 2000. godine pa sve do prodaje radne organizacije „Jasenovo“ (24.06.2007. godine) nije bilo proizvodnje ribe. Tužena Opština Nova Varoš je tokom 2003. godine započela radove na odvođenju vode sa izvora Crno vrelo, pribavljajući građevinsku dozvolu, vodoprivredne uslove i vodoprivrednu saglasnost nadležnih ministarstava. Ti radovi završeni su u septembru 2004. godine, a korišćenje pijaće vode sa tog izvorišta vezano je za period letnjih meseci kada je suša, kao dodatni resurs u periodu od dva do tri meseca, pri čemu nije obezbeđeno određeno tehničko rešenje kojim se reguliše količina vode potrebna za biološki minimum za bazene tužioca koji su takođe priključeni na isto izvorište. Ugovorom od 24.04.2009. godine tužena opština je na tuženo javno preduzeće prenela pravo korišćenja i upravljanja objektima vodovodnog sistema Crno vrelo bez naknade, a nadležno ministarstvo je izdalo vodoprivrednu dozvolu za zahvatanje i korišćenje voda sa izvorišta Crno vrelo, za potrebe snabdevanja pijaćom vodom stanovnika Opštine Nova Varoš, sa vremenskim važenjem do 25.06.2011. godine. Tim rešenjem nije određeno ograničenje zahvatanja vode sa izvorišta. Mrestilište i ribnjak tužioca imali su dovoljan dotok vode do avgusta 2008. godine, kada je zbog dugotrajne suše tuženo javno preduzeće uključilo pumpe za odvod vode sa izvora Crno vrelo za potrebe grada, usled čega je ribnjak ostao bez dotoka sveže vode sa tog izvora. Zato je korišćeno alternativno rešenje uzimanja vode iz Zlatarske reke koja je bila zagađena fekalijama, pa je zbog nedostatka sveže vode i kiseonika početkom septembra 2008. godine došlo do masovnog uginuća riblje mlađi u 20 bazena, kao i uginuća konzumne ribe. Tim povodom tužilac je podneo tužbu protiv tuženih radi naknade štete. Parnica pokrenuta tom tužbom okončana je pravnosnažnom presudom tako što je tužena opština obavezana da naknadi tužiocu stvarnu štetu u iznosu od 9.871.020,00 dinara sa zateznom kamatom, dok je za preostali iznos naknade materijalne štete na ime izmakle koristi tužbeni zahtev odbijen. Ministarstvo poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede je 13.08.2012. godine izvršilo kontrolu ribnjaka i naložilo tužiocu da pribavi vodnu dozvolu, postavi uređaj za merenje količine zahvaćenih voda dela izvora Crno vrelo i dostavi podatke da se redovno vrši ispitivanje kvaliteta oticanih voda koje ispuštaju iz ribnjaka u vodotok Bistrice. Na vodozahvatu Crno vrelo u Draževićima izvršena je 31.08.2012. godine i kontrola tuženog javnog preduzeća i naloženo da se za zahvatanje i korišćenje izvorskih voda Crnog vrela za potrebe snabdevanja vodom Nove Varoši pribavi vodna dozvola u roku od 60 dana. Iz izveštaja nadležnog ministarstva od 08.05.2013. godine proizilazi da tužilac nije upisan u Registar objekata za držanje i uzgoj ribe, da je za to obavezan upis ribnjaka u Registar objekata i dodela kontrolnog veterinarskog broja, uz ispunjenje uslova u pogledu tehničke opremljenosti i stručnog kadra, i posedovanje rešenja o vodnoj dozvoli. Veštačenjem je utvrđeno da količina i kvalitet vode predstavljaju limitirajući faktor za proizvodnju ribe, koja bi mogla da se realizuje na osnovu ribnjačke površine u ribnjaku. Pri punoj proizvodnji, sa punim kapacitetom i punom izdašnošću izvora, tužilac bi da se bavio delatnošću ribarstva u mrestilištu i tovilištu u Draževićima u spornom periodu ostvario ukupnu dobit od 1.210.341,00 dinara. S obzirom da su proticaji vode varijabilni od godine do godine, i u toku jedne godine, visina izmakle dobiti je veštačenjem određena na osnovu količine vode koja se periodično odvodi sa vodnog zahvata Crno vrelo za snabdevanje stanovništva (25 litara/s), što se može smatrati štetom koju tužilac trpi. U drugoj varijanti nalaza i mišljenja veštaka, visina izmakle dobiti utvrđena je u iznosu od 14.356.923,00 dinara, po kriterijumu postojeće površine ribnjaka u uslovima optimalne količine vode, po istom sistemu, koristeći optimalni kvalitet temperaturnog režima za sporni period.

Polazeći od tako utvrđenog činjeničnog stanja, drugostepeni sud je nakon ukidanja prvostepene presude (član 403. stav 2. tačka 3. ZPP), pravilnom primenom materijalnog prava odlučio o tužbenom zahtevu.

Odredbom člana 189. stav 1. i 3. Zakona o obligacionim odnosima propisano je da oštećeni ima pravo na naknadu obične štete i na naknadu izmakle koristi i da se pri oceni visine izmakle koristi uzima u obzir dobitak koji se mogao osnovano očekivati prema redovnom toku stvari, ili prema posebnim okolnostima, a čije je ostvarenje sprečeno štetnikovom radnjom ili propuštanjem.

Podnetom tužbom tražena je naknada štete u visini izgubljene dobiti za označeni period, koja bi se ostvarila obavljanjem delatnosti tužioca, čiji nastanak je sprečen radnjama tuženih – odvođenjem vode sa izvorišta Crno vrelo za snabdevanje vodom stanovnika Nove Varoši.

Odluku o tom tužbenom zahtevu nižestepeni sud doneo je pravilnom primenom navedene zakonske odredbe, u vezi sa odredbama Zakona o vodama i Zakona o ribarstvu, važećih u periodu za koji se potražuje naknada štete.

U konkretnom slučaju, utvrđeno je da tužilac, u smislu člana 18. Zakona o vodama („Službeni glasnik RS“ br. 46/91 ... 101/05), nije posedovao vodoprivrednu dozvolu za korišćenje vode sa izvorišta Crno vrelo, niti je bio upisan u Registar objekata za držanje i uzgoj ribe i imao kontrolni veterinarski broj, koji mu se dodeljuje uz ispunjenje tehničke opremljenosti i stručnog kadra za obavljanje delatnosti uzgoja ribe.

Iz tih razloga, pravilan je zaključak nižestepenog suda da tužilac u spornom periodu nije ispunjavao zakonske uslove da obavlja proizvodnju ribe, uz korišćenje vode sa izvorišta Crno vrelo (nije imao vodoprivrednu dozvolu), zbog čega ne može osnovano potraživati naknadu izgubljene dobiti nastale radnjama tuženih. Zbog toga, po oceni revizijskog suda, nisu osnovani navodi revidenta o pogrešnoj primeni materijalnog prava, a rešenje o izdavanju vodne dozvole od 14.03.2019. godine koje je priloženo uz reviziju nije izdato tužiocu, već tuženom javnom preduzeću.

Sa svega navedenog, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u prvom stavu izreke.

Troškovi tuženog javnog preduzeća za odgovor na reviziju, po oceni Vrhovnog suda, nisu bili nužni. Zato je zahtev tog tuženog za njihovu naknadu odbijen i primenom člana 165. stav 1. u vezi člana 154. stav 1. ZPP, odlučeno kao u drugom stavu izreke.

Predsednik veća – sudija

Branislav Bosiljković,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković