U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a u postupku pred drugostepenim sudom nisu učinjene ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 374. st. 1. i 2. ZPP, zbog kojih se revizija može izjaviti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, katastarske parcele br. .../..., br. .../..., br. ... i br. ..., upisane u KO ..., kao ostalo građevinsko zemljište, sa pravom svojine tužioca u celosti na kat.parc. .../..., br. .../... i br. ..., a na kat. parc. br. ... sa pravom svojine tužioca u 4758/9974 idelanog dela, nalaze se u području ... u Novom Sadu i prema Planu generalne regulacije prostora mešovite namene zapadno od Subotičkog bulevara i severno od Bulevara vojvode Stepe u Novom Sadu („Službeni list Grada Novog Sada“, br. 1/12-16/22) i Planu detaljne regulacije područja stanovanja Sajlovo u Novom Sadu („Službeni list Grada Novog Sada“, br. 27/07) namenjene su i to kat.parc. .../..., površine 149m2 u celosti za javnu površinu-regulaciju ulice grofa Đorđa Brankovića, kat.parc. .../..., površine 32m2 u celosti za javnu površinu-regulaciju ulice Gornje Sajlovo, kat.parc. ..., ukupne površine 635m2, u površini od 135m2 za javnu površinu – regulaciju ulice grofa Đorđa Brankovića, a u preostaloj površini od 500m2 za ostalo zemljište- porodično stanovanje, a kat.parc. ... , ukupne površine 4881m2 , u površini od 693m2 za javnu površinu – regulaciju ulice grofa Đorđa Brankovića, a u preostaloj površini od 4188m2 za ostalo zemljište- porodično stanovanje. U prirodi kat.parcele br. .../... i br. .../... su izuzete kao saobraćajna i javna površina – ulica u celosti, kompletno su opremljene vodom, elektroenergetskom, gasnom i telekomunikacionom infrastrukturom, a saobraćajna površina je izgrađena od asfalnog zastora. Parcele br. ... i br. ..., su kao što je namenjeno planskom dokumentacijom izuzete kao saobraćajna i javna površina - ulica i to kat.parc. br. ... u površini od 135m2, a kat.parc. ... u površini od 693m2, kompletno su opremljene vodom, elektroenergetskom, gasnom i telekomunikacionom infrastrukturom, a saobraćajna površina je izgrađena od asfalnog zastora. Postupak eksproprijacije za predmetne parcele nikada nije vođen, nije doneta odluka o oduzimanju zemljišta i o određivanju naknade za oduzeto zemljište, niti je tužiocu isplaćena naknada za faktički oduzeto zemljište.Tržišna vrednsost predmetnih parcela iznosi 14.646,49 dinara/m2., pa visina naknade ukupno iznosi 9.569.284,24 dinara i to za kat.parc. .../... – površine 149m2 2.182.327,01 dinara, za kat.parc. .../... – površine 32m2 468.687,68 dinara, za kat.parc. ... – za 135m2 1.977.276,15 dinara i ka kat.parc. ... – za 337,35m2 (spram suvlasničkog dela tužioca) 4.940.993,40 dinara.

Kod ovako utvrđenog činjeničnog stanja, pravilno su nižestepeni sudovi ocenili da je po osnovu faktičke eksproprijacije tuženi sticalac prava javne svojine na predmetnim parcelama i da je u skladu sa članom 42. Zakona o eksproprijaciji u obavezi da tužiocu isplati njihovu tržišnu vrednost kao naknadu za faktički eksproprisanu nepokretnost, sa zakonskom zateznom kamatom od dana presuđenja pa do isplate, u smislu člana 277. Zakona o obligacionim odnosima.

Članom 1. Protokola br. 1 u Evropsku konvenciju o ljudskim pravima propisano je pravo na zaštitu neometanog uživanja imovine. Primena ovog člana u pogledu mešanja u neometano uživanje imovine zahteva uspostavljanje ravnoteže između opšteg interesa zajednice i interesa pojedinca. Lišavanje nekog lica njegove imovine bez isplate novčanog iznosa koji odražava vrednost svojine svakako predstavlja nesrazmerno mešanje javne vlasti i vodi povredi prava na imovinu.

Prema članu 58. stav 2. Ustava Republike Srbije, do dozvoljenog oduzimanja prava svojine, koje ne predstavlja povredu prava na imovinu, može doći pod kumulativno ispunjenim uslovima: da je učinjeno u javnom interesu, utvrđenom na osnovu zakona, i da je učinjeno uz naknadu koja ne može biti niža od tržišne.

Shodno odredbi člana 10. Zakona o javnoj svojini dobrima u opštoj upotrebi u javnoj svojini, u smislu tog zakona, smatraju se one stvari koje su zbog svoje prirode namenjene korišćenju svih i koje su kao takve određene zakonom (javni putevi, javne pruge, mostovi i tuneli na javnom putu, pruzi ili ulici, ulice, trgovi, javni parkovi, granični prilazi i dr). Dobra u opštoj upotrebi su u svojini Republike Srbije, izuzev puteva drugog reda koji su u svojini autonomne pokrajine na čijoj se teritoriji nalaze, kao i izuzev nekategorisanih puteva, opštinskih puteva i ulica (koji nisu deo autoputa ili državnog puta prvog i drugog reda) i trgova i javnih površina koji su u svojini jedinica lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze.

Članom 3. stav 5. Zakona o putevima je propisano da su opštinski putevi, ulice i nekategorisani putevi koji ne pripadaju državnim putevima prvog i drugog reda, svojina jedinice lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze.

U konkretnom slučaju predmetne parcele u vlasništvu tužioca su privedene urbanističkoj nameni za javnu saobraćajnu površinu i predstavljaju ulicu, kompletno su opremljene vodom, elektroenergetskom, gasnom i telekomunikacionom infrastrukturom, a saobraćajna površina je izgrađena od asfalnog zastora. Na taj način izvršena je faktička ekspoprijacija, koja upravo i nastaje kada se na zemljištu grade putevi, infrastrukturni i drugi objekti u javnom interesu, iako ne postoji rešenje o ekspropirajciji zemljišta, osnosno o njegovom izuzimanju iz poseda. Na taj način je tužilac kao vlasnik onemogućen u vršenju svojih vlasničkih prava iz člana 3. Zakona o osnovama svojinskopravnih odnosa i nije u obavezi da trpi štetne posledice zato što nadležni organ tuženog nije sproveo upravni postupak i doneo rešenje o eksproprijaciji (izuzimanju iz poseda), koje bi bilo osnov za isplatu novčane naknade.

Takođe, na pravo tužioca na novčanu naknadu nije od uticaja ni to što prenos prava vlasništva na spornim parcelama nije izvršen i formalno-pravno, jer se parcele u javnim evidencijama nepokretnosti i dalje nalazi u svojini tužioca. Ovo zbog toga što su sporne parcele u trenutku formiranja ulice po sili zakona prešle u javnu svojinu. Pri tom su i po Planu generalne regulacije prostora mešovite namene zapadno od Subotičkog bulevara i severno od Bulevara vojvode Stepe u Novom Sadu i Planu detaljne regulacije područja stanovanja Sajlovo u Novom Sadu namenjene za javnu površinu-regulaciju ulica grofa Đorđa Brankovića i ulice Gornje Sajlovo i faktički privedene nameni predviđenoj Planom.

Pravilno su nižestepeni sudovi primenom materijalog prava, shodno odredbi člana 42. Zakona o eksproprijaciji utvrdili visinu naknade za faktički oduzeto zemljište u visini njegove tržišne vrednosti i na tako određeni iznos naknade tužiocu dosudili zakonsku zateznu kamatu od dana presuđenja pa do isplate u smislu člana 277. Zakona o obligacionim odnosima.

Neosnovani su navodi revizije kojima se osporava pravilna primena materijalnog prava. Ovo tim pre što se u reviziji ponavljaju navodi koji su isticani u žalbi protiv prvostepene presude, koje navode od značaja za pravilnu odluku o izjavljenoj žalbi je obrazloženo cenio drugostepeni sud. U preostalom delu revizija osporava pravilnost utvrđenog činjeničnog stanja i stavlja primedbe na ocenu dokaza iz člana 8. ZPP, zbog kojih se revizija ne može izjaviti prema članu 407. stav 2. ZPP.

Na osnovu iznetog, primenom člana 414. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Marina Milanović,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković