.jpg "Sudska praksa")
Republika Srbija
VRHOVNI SUD
Rev 9432/2025
28.08.2025. godina
Beograd
Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Gordane Komnenić, predsednika veća, dr Ilije Zindovića i Dobrile Strajina, članova veća, u vanparničnom predmetu predlagača AA iz ..., čiji je punomoćnik Saša Čupić, advokat iz ..., protiv protivnika predlagača Grada Prokuplja, koga zastupa Gradsko pravobranilaštvo Grada Prokuplja, radi određivanja naknade za eksproprisanu nepokretnost, odlučujući o reviziji protivnika predlagača izjavljenoj protiv rešenja Višeg suda u Prokuplju Gž 845/24 od 06.02.2025. godine, u sednici održanoj 28.08.2025. godine, doneo je
R E Š E NJ E
ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija protivnika predlagača izjavljena protiv stava prvog izreke rešenja Višeg suda u Prokuplju Gž 845/24 od 06.02.2025. godine.
O b r a z l o ž e nj e
Rešenjem Osnovnog suda u Prokuplju R1 731/23 od 15.04.2024. godine, stavom 1. izreke, određena je novčana naknada predlagaču za eksproprisane nepokretnosti i to: deo kp br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 4a 64m2 od ukupne površine od 12a 03m2 po vrsti gradsko građevinsko zemljište upisane u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad, sa udelom predlagača od 1/1; deo kp br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 2a 41m2 od ukupne površine od 19a 41m2 upisane po vrsti gradsko građevinsko zemljište u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad, sa udelom predlagača od 1/1; deo kp br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 8a 98m2, od ukupne površine od 29a 08m2, po vrsti gradsko građevinsko zemljište upisane u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad sa udelom predlagača od 1/1; deo kt.br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 75m2 od ukupne površine od 4a 68m2 po vrsti gradsko građevinsko zemljište upisane u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad sa udelom predlagača od 1/1; deo kp br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 4a 60m2 od ukupne površine od 17a 24m2 po vrsti gradsko građevinsko zemljište upisane u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad sa udelom predlagača od 1/1 i deo kp br. .. k.o. Prokuplje grad u površini od 1a 30m2 od ukupne površine od 19a 41m2, po vrsti gradsko građevinsko zemljište upisane u list nepokretnosti broj .. k.o. Prokuplje grad, vlasništvo predlagača u delu od 1/1, što iznosi 5.874.120,00 dinara. Stavom 2. izreke obavezan je protivnik predlagača da predlagaču isplati naknadu za izuzete nepokretnosti iz stava 1. ovog rešenja u ukupnom iznosu od 5.874.120,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 15.04.2024. godine pa do isplate. Stavom 3. izreke obavezan je protivnik predlagača da predlagaču naknadi troškove postupka u iznosu od 379.623,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od izvršnosti rešenja do isplate.
Viši sud u Prokuplju je, rešenjem Gž 845/24 od 06.02.2025. godine, stavom prvim izreke, odbio, kao neosnovanu, žalbu protivnika predlagača i potvrdio rešenje Osnovnog suda u Prokuplju R1 731/23 od 15.04.2024. godine u stavovima prvom i drugom izreke. Stavom drugim izreke, ukinuto je rešenje o troškovima postupka sadržano u stavu trećem izreke a spis predmeta vraćen prvostepenom sudu na ponovni postupak u tom delu.
Protiv stava prvog izreke rešenja drugostepenog suda kojim je postupka pravnosnažno okončan, protivnik predlagača je izjavio blagovremenu reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka i pogrešne primene materijalnog prava.
Vrhovni sud je ispitao rešenje drugostepenog suda, u pboijanom delu, u smislu odredbe člana 408, u vezi člana 420. stav 6. Zakona o parničnom postupku (''Službeni glasnik RS'', br. 72/11 ... 10/23) i odredbe člana 30. stav 2. Zakona o vanparničnom postupku („Službeni glasnik SRS“, br. 25/82 ... 48/88 i „Službeni glasnik RS“, br. 46/95... 14/2022) pa je utvrdio da je revizija protivnika predlagača neosnovana.
U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.
Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažnim rešenjem Gradske uprave Grada Prokuplja, Odeljenje za urbanizam, stambeno-komunalne delatnosti i građevinarstvo, Odsek za imovinsko-pravne poslove broj 465-76/2022-05 od 25.04.2023. godine, eksproprisani su u korist grada Prokuplja, radi izgradnje pristupnog puta Prokuplje-Vodice, delovi predmetnih katastarskih parcela u vlasništvu tužilje koje su po vrsti gradsko građevinsko zemljište. U upravnom postupku, stranke nisu postigle sporazum o naknadi jer predlagač nije prihvatio izveštaj Poreske uprave o visini vrednosti gradskog građevinskog zemljišta od 1.000,00 po m2, kao ni ponudu protivnika predlagača na iznos od 1.500,00 dinara po m2. Veštačenjem je utvrđena vrednost predmetnih nepokretnosti od 5.874.120,00 dinara (2.590,00 dinara/m2).
Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su predlagaču naknadu za eksproprisane nepokretnosti odredili u iznosu od 5.874.120,00 dinara, na osnovu nalaza i mišljenja sudskog veštaka građevinske struke o tržišnoj vrednosti predmetnog zemljišta, u smislu odredbe člana 41. Zakona o eksproprijaciji i 137. stav 1. Zakona o vanparničnom postupku.
Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo.
Odredbom člana 41. stav 2. Zakona o eksproprijaciji (''Službeni glasnik RS'', br. 53/95...106/2016), propisano je da se visina naknade u novcu za eksproprisane nepokretnosti određuje po tržišnoj ceni, prema okolnostima u momentu zaključenja sporazuma o visini naknade, a ako sporazum nije postignut, prema okolnostima u momentu donošenja prvostepene odluke o naknadi. Na osnovu odredbe člana 42. istog Zakona, naknada za eksproprisano poljoprivredno zemljište i građevinsko zemljište, određuje se u novcu, prema tržišnoj ceni takvog zemljišta, ako zakonom nije drugačije propisano (stav 1.). Procenu tržišne cene iz stava 1. ovog člana vrši organ nadležan za utvrđivanje poreza za prenos apsolutnih prava na nepokretnostima (stav 2.).
U konkretnom slučaju, predlagaču naknada za eksproprisane delove njenih katastarskih parcela pripada prema njihovoj tržišnoj vrednosti, kao građevinsko zemljište, o kojoj se izjasnio sudski veštak građevinske struke u svom nalazu i mišljenju na kome je zasnovana odluka nižestepenih sudova.
Neosnovani su navodi revizije protivnika predlagača o nepravilnoj proceni tržišne cene predmetnog zemljišta, imajući u vidu da je ona utvrđena u svemu na način propisan odredbom člana 42. Zakona o eksproprijaciji. Organ nadležan za utvrđivanje poreza za prenos apsolutnih prava na nepokretnostima vrši procenu tržišne cene, kako je navedeno u stavu 2. odredbe člana 42. Zakona o eksproprijaciji, ali ne određuje tržišnu vrednost eksproprisanog zemljišta. U slučaju kada se ne postigne sporazum, što je ovde slučaj, naknadu određuje sud u vanparničnom postupku tako što, pored procene koju je dala Poreska uprava, može da izvede i druge dokaze koje učesnici predlože pa i veštačenje, ako je to potrebno za određivanje naknade. Zbog toga su nižestepeni sudovi pravilno predlagaču naknadu odredili na osnovu nalaza i mišljenja sudskog veštaka građevinske struke koji se izjasnio o tržišnoj ceni eksproprisanog zemljišta.
Na osnovu odredbe člana 414. stav 1. u vezi člana 420. stav 6. Zakona o parničnom postupku i člana 30. stav 2. Zakona o vanparničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u izreci.
Predsednik veća – sudija
Gordana Komnenić,s.r.
Za tačnost otpravka
Zamenik upravitelja pisarnice
Milanka Ranković
