U IME NARODA

Vrhovni sud, u veću sastavljenom od sudija: Tatjane Matković Stefanović, predsednika veća, Tatjane Đurica i Jasminke Obućina, članova veća, u pravnoj stvari tužilje AA iz ..., čiji je punomoćnik Miroslav Herceg, advokat u ..., protiv tuženog Grada Sombora, koga zastupa Gradsko pravobranilaštvo Grada Sombora, radi isplate, vrednost predmeta spora 81.493.004,60 dinara, odlučujući o reviziji tuženog izjavljenoj protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2824/25 od 29.10.2025. godine, u sednici održanoj dana 18.06.2026. godine godine, doneo je

P R E S U D U

ODBIJA SE, kao neosnovana, revizija tuženog izjavljena protiv presude Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2824/25 od 29.10.2025. godine.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Višeg suda u Somboru P 14/25 od 08.09.2025. godine, u stavu I i II usvojen je tužbeni zahtev i obavezan je tuženi Grad Sombor da tužilji AA iz ... isplati iznos od 10.980.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od presuđenja do isplate. U stavu III utvrđeno je da je tuženi Grad Sombor stekao pravo svojine u 2511/20592 dela na parceli broj .../... površine od 2592 m2, pravo svojine u 1896/1900 dela na parceli broj .../... površine od 1900 m2 i pravo svojine u 1693/1697 dela na parceli broj .../... površine od 1697m2, upisane u listu nepokretnosti broj ... KO ..., te da je tužilja dužna trpeti da se tuženi sa tim pravom upiše kod nadležne službe za katastar nepokretnosti nakon pravnosnažnosti presude. U stavu IV izreke, obavezan je tuženi da tužilji naknadi troškove parničnog postupka u iznosu od 773.685,50 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti presude do isplate.

Presudom Apelacionog suda u Novom Sadu Gž 2824/25 od 29.10.2025. godine odbijena je žalba tužene i potvrđena je presuda Višeg suda u Somboru P 14/25 od 08.09.2025. godine, a odbijen je i zahtev tuženog za naknadu troškova žalbenog postupka.

Protiv pravnosnažne drugostepene presude, tuženi je izjavio blagovremenu i dozvoljenu reviziju iz svih zakonom predviđenih razloga.

U donošenju drugostepene presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti. Pozivanje na bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP učinjenu od strane drugostepenog suda ne predstavlja revizijski razlog primenom člana 407. ZPP, kao ni pozivanje na bitne povrede odredaba parničnog postupka učinjene pred prvostepenim sudom.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju pred prvostepenim sudom, tužilja je vlasnik nekretnina upisanih u list nepokretnosti broj ... KO ... i to parc.broj .../... gradsko građevinsko zemljište – njiva II klase, površine 25 ari 92 m2, parc.br. .../... gradsko građevinsko zemljište – ostalo veštački stvoreno neplodno zemljište površine 19 ari i 00 m2, parc. br. .../... gradsko građevinsko zemljište – ostalo veštački stvoreno neplodno zemljište površine 16 ari 97 m2. Urbanističkim projektom 0708 „Birovarac“ u Somboru predmetne parcele određene su za javnu saobraćajnu površinu – ulice, odnosno predviđeno je odvajanje javnih površina za planirane ulične koridore, dok Generalnim planom Grada Sombora 2007-2027. godine navedene parcele (čija je namena mešovito stanovanje), nisu definisane kao javna saobraćajna površina, već je za formiranje nove regulacije odnosno površina javne namene – uličnih koridora propisana izrada plana nižeg reda – Plana detaljne regulacije. Planom detaljne regulacije bloka 54 u Somboru od decembra 2023. godine navedene parcele su određene za površinu javne namene – za opštu upotrebu koje je dostupno svim građanima za kretanje i korišćenje, pa je tako deo parcele broj .../... KO ... namenjen za javnu namenu – ulični koridor (postojeća ulica Branka Radičevića), a deo navedene parcele namenjen je za građevinsko zemljište za druge javne i ostale namene – porodično stanovanje, a deo za javne namene ulični koridor (postojeća ulica Ivice Frgića), da je deo parcele broj .../... KO ... namenjen za planirane namenske površine određene javne namene – ulični koridor (pristupna ulica „P2“), a deo za građevinsko zemljište za druge javne i ostale namene – porodično stanovanje. Planirane površine određene javnom namenom u obuhvatu predmetnih parcela i plana su namenjene za pristupnu ulicu P2, kojoj pripada deo parcele broj .../... KO ..., zatim postojeća ulica Branka Radičevića kojoj pripada deo parcele broj .../... KO ..., te postojeća ulica Ivece Frgića kojoj pripada parcela broj .../... KO ... . U pristupnim ulicama smeštena je saobraćajna infrastruktura (kolovozi, trotoari) i ostala infrastruktura (podzemni i nadzemni objekti i trasa), kao i zelenilo gde to širina regulacije dozvoljava: pristupna ulica P1 – nastavak ulice Ivana Frigića, širina regulacije 19 metara, sa kolovozom širine 5,00 m, pristupna ulica P2 širina regulacije 17 metara, sa kolovozom širine 5,00 metara, te pristupna ulica Branka Radičevića, regulacija se sadržava, a kolovoz se pruširuje na 5 metara. Navedenim planom određene su regulacione linije za ulične koridore.

Prema informaciji lokacije Gradske uprave Sombor, Odeljenje za prostorno planiranje, urbanizam i građevinarstvo od 12.marta 2024. godine predmetne katastarske parcele locirane su u građevinskom području i nalaze se u obuhvatu planskog dokumenta i prostorno urbanističke celine bloka 54, a njihovi delovi pripadaju površinama različite namene i to za planiranje površine određene javne namene – ulični koridori, te za građevinsko zemljište za druge javne i ostale namene – porodično stanovanje. Prema stanju na terenu parcela broj .../... KO ..., ukupne površine 2592 m2 se koristi kao saobraćajna javna površina – ulica u površini od 2511 m2 i pripojena je na postojeću ulicu Branka Radičevića, a parcela .../... (ukupne površine 1900 m2), u prirodi ušla je u sastav ulici Ivice Forgića u površini od 1896 m2, a preostali deo parcele ja namenjen za ostalo zemljište porodično stanovanje površine od 4 m2. Parcela broj .../... KO ... (ukupne površine 1697 m2) u prirodi je ušla u sastav ulice koja još nije dobila naziv u površini od 1693 m2, a preostali deo parcele je namenjen za ostalo zemljište – porodično stanovanje i to u površini od 4 m2. Tržišna vrednost predmetnih po m2, iznosi 1.800,00 dinara, što za parcelu .../... za površinu od 2.511 m2 iznosi 4.519.800,00 dinara, za parcelu .../... za površinu od 1896 m2 iznosi 3.412.800,00 dinara i za parcelu .../... K za površinu od 1.693 m2 iznosi 3.047.400,00 m2 iznosi 10.980.000,00 dinara.

Polazeći od utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud zaključuje da su predmetne parcele javnim aktima tuženog, Urbanističkim projektom 0708 „Virvarac“ u Somboru i Planom detaljne regulacije bloka 54 u Somboru od decembra 2023. godine donetim u skladu sa Generalnim planom Grada Sombora 2007-2007, predviđene za površine javne namene - ulični koridor, pri čemu delovi istih u ukupnoj površini od 6.100 m2, već faktički, prema stanju na terenu predstavljaju produžetke postojećih ulica i pristupnu ulicu opremljenu infrastrukturom, odnosno javnu i saobraćajnu površini. Imajući u vidu da je da predmetno zemljište faktički privedeno nameni koja je predviđena planskim aktom, koje koristi neograničeni broj lica za javni saobraćaj i prema faktičkom stanju predstavlja produžetke ulica, prvostepeni sud nalazi da je saglasno odredbama Zakona o javnoj svojini postalo dobro u opštoj upotrebi u javnoj svojini tuženog koje kao ulicu svako ima pravo da koristi na način koja radi ostvarivanja te namene propisan zakonom i podzakonskim aktima. Sledom navedenog, prvostepeni sud zaključuje da tuženi ima obavezu da zemljište koje je postalo sredstvo u javnoj svojini ekspropriše od tužioca radi njegovog privođenja nameni predviđenim detaljnim urbanističkim planom i da za to plati odgovarajuću naknadu, odnosno tržišnu cenu od po 1.800,00 dinara po m2 za faktičku eksproprijaciju ukupne površine od 6.100 m2 predmetnih parcela.

Drugostepeni sud prihvata u potpunosti razloge koje je dao prvostepeni sud.

Ceneći navode tuženog kao revidenta, Vrhovni sud je stava da su nižestepeni sudovi na utvrđeno činjenično stanje pravilno primenili materijalno pravo.

Prema Generalnom planu Grada Sombora iz 2007. godine, k.p .../... KO ... površine 2.592,00 m2, k.p. .../... KO ..., površine 1.900,00 m2 i k.p. .../... KO ... površine 1697,00 m2 u vlasništvu tužilje se nalaze u bloku broj 54, koji je namenjen za mešovito stanovanje. Izgradnja i uređenje na delu postojećeg stanovanja vršiće se na osnovu uslova iz plana, a na neizgrađenim površinama javne namene-uličnih koridora, propisana je izrada urbanističkog plana nižeg reda u duhu važećeg zakona. Plan detaljne regulacije bloka 54 u Somboru je izrađen i odluka o donošenju istog objavljena je u „Službenom glasniku Grada Sombora“ broj 15/2023 od 21.12.2023. godine, pa su neosnovani revizijski navodi da za predmetne parcele ne postoji plan detaljne urebanističke razrade. Naime za predmetne parcele postoji Plan detaljne regulacije bloka 54 u Somboru kojim su predmetne parcele određene kao javne površine za saobraćajnice i ulice koje su u konkretnom slučaju privedene javnoj nameni određenoj planskim dokumentima u ukupnoj površini od 6100m2, jer se iste i koriste kao ulice, tako da je parcela broj .../. pripojena postojećoj ulici Branka Radičevića, parcela broj .../... je produžetak postojeće ulice Ivice Frigića, a parcela broj .../... je označena sa P2 pristupna ulica. Prema utvrđenom činjeničnom stanju delimično su otpremljene infrastrukturom jer na parcelama se nalaze bandere za struju, bandere za PTT, šahte, nepoznatih vodovoda i pojedinačnih kućnih priključaka na kanalizaciju i vodu, dok nema asfaltiranih saobraćajnica, ali postoji betonirani kolosek i pešački prilaz do izgrađenih kuća.

Sledi da je pravilan je zaključak nižestepenih sudova da u okolnostima kada je zemljište tužilje privedeno javnoj nameni određenoj planskim dokumentom tužilji pripada naknada za faktički oduzete parcele, po osnovu faktičke eksproprijaciji, u visini tržišne cene od 1800,00 dinara po m2 zemljišta u delu privedenoj nameni, u površini od 6100m2, odnosno u ukupnom iznosu od 10.980.000,00 dinara. Tužilji pripada naknada u visini tržišne cene, jer se prema Zakonu o eksproprijaciji visina naknade za eksproprisanu nepokretnost određuje prema tržišnoj ceni.

S druge strane, prema članu 10. Zakona o javnoj svojini, dobrima u opštoj upotrebi u javnoj svojini smatraju se i one stvari koje su zbog svoje prirode namenjene korišćenju svih i koje su kao takve određene zakonom (javni putevi, javne prug, most, tunel na javnom putu, prilazi ili ulice, ulice, trgovi, javni parkovi). Dobra u opštoj upotrebi su u svojini Republike Srbije, izuzev državnih puteva II reda, koji su u svojini autonomne pokrajine na čijoj teritoriji se nalaze, kao i nekategorisanih puteva, opštinskih puteva i ulica (koji nisu deo autoputa ili državnog puta I i II reda) i trgova i javnih parkova, koji su u svojini jedinice lokalne samouprave na čijoj se teritoriji nalaze.

Kako iz utvrđenog činjeničnog stanja proizlazi da se parcela broj .../... površine 2952 m2 u prirodi koristi kao saobraćajnica i javna površina u površini od 2511 m2, za ulicu Branka Radičevića, da je parcela broj .../... u prirodi ušla u sastav ulice Ivice Frgića u površini od 1.896 m2, a preostali deo parcele je namenjen za ostalo zemljište porodično stanovanje, a da je parcela broj .../... u prirodi ušla u sastav ulice koja još nije dobila naziv u površini od 1.693 m2, pravilno su nižestepeni sudovi utvrdili pravo javne svojine u tim delovima u korist tuženog, primenom člana 2 i 10. Zakona o javnoj svojini. površinu od 6.100 m2. Naime, sporno zemljište koje je planskim aktom određeno za javnu namenu, ulične koridore i koje je kao takvo privedeno nameni, po samom Zakonu o javnoj svojini postoje dobro u opštoj upotrebi u javnoj svojini tuženog.

Revizijski navodi koji se odnose na pogrešno i nepotpuno utvrđeno činjneično stanje nisu cenjeni s obzirom na odredbu člana 407. Zakona o parničnom postupku i razloge za izjavljivanje revizije.

Na osnovu gore navedenog odlučeno je kao u izreci presude primenom člana 414. Zakona o parničnom postupku.

Predsednik veća-sudija

Tatjana Matković Stefanović s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković