Ispitujući pravilnost pobijane presude u smislu člana 408, a u vezi člana 403. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku – ZPP (,,Službeni glasnik RS“ broj 72/11...10/23), Vrhovni sud je utvrdio da revizija tužioca nije osnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužiocu su rešenjem Odeljenja za urbanizam i imovinskopravne poslove Gradske uprave u Vranju broj 08-465-497 od 14.11.2011. godine eksproprisane parcele br. .../... površine 412 m2, br. .../... površine 392 m2, br. .../... površine 129 m2 i br. .../... površine 164 m2, sve po kulturi njive III klase, upisane u ln.br. ... KO ..., u korist tuženog, radi izgradnje autoputa E75 Beograd – Niš – Skoplje, deonica Levosoj – Donji Neradovac. Parnične stranke su postigle Sporazum o naknadi za eksproprisano poljoprivredno zemljište dana 23.12.2011. godine kojim se tuženi obavezao da tužiocu na ime naknade isplati 713.050,00 dinara. Na osnovu Generalnog plana Bujanovac („Službeni glasnik Pčinjskog okruga“, br. 30/05), Prostornog plana Bujanovac („Službeni glasnik Grada Leskovca“, br. 22/11) i Plana generalne regulacije Bujanovac („Službeni glasnik Grada Bujanovca“, br. 3/13), parcele tužioca predstavljaju gradsko građevinsko zemljište, a prenamena zemljišta nije izvršena kod SKN Bujanovac. Veštak građevinske struke Miodraga Protića je dao mišljenje da tržišna cena predmetnih parcela (ukupne površine 1097 m2), na dan procene 01.10.2021. godine, iznosi 1.479.150,92 dinara (1.348,36 dinara po m2), pa razlika između isplaćene i pripadajuće naknade iznosi 766.100,92 dinara. Prema nalazu i mišljenju veštaka građevinske struke Miomira Stevanovića tržišna vrednost predmetnih parcela kao građevinskog zemljišta, u vreme eksproprijacije, iznosi 521,00 dinara po m2, pa je cena isplaćena po sporazumu u visini od 650,00 dinara po m2 adekvatna, tj. veća je od procenjene tržišne vrednosti.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, prvostepeni sud je prihvatio nalaz i mišljenje veštaka Miodraga Protića i utvrdio ništavost predmetnog sporazuma jer je istim povređen prinudni propis da se za oduzimanje svojine na nepokretnosti radi ostvarenja javnog interesa garantuje isplata tržišne vrednosti oduzetog zemljišta, te je obavezao tuženu da isplati razliku između isplaćene cene za poljoprivredno zemljište i pripadajuće cene za građevinsko zemljište.

Drugostepeni sud je preinačio prvostepenu presudu i odbio tužbeni zahtev prihvatajući nalaz i mišljenje veštaka Miomira Stevanovića koji je utvrdio visinu naknade u vreme eksproprijacije i našao da je isplaćena naknada po predmetnom sporazumu adekvatna, pa nema mesta primeni odredbe čl.103 stav 1. i 104. stav 1. ZOO, a u vezi odredbe člana 58. Ustava RS, čl. 41. stav 1. i 2. i 42. stav 1. Zakona o eksproprijaciji.

Neosnovano se u reviziji tužioca ističe da je drugostepeni sud pogrešno primenio materijalno pravo.

Odredbom člana 58. Ustava Republike Srbije u stavu 1, zajemčeno je mirno uživanje imovine i drugih imovinskih prava stečenih na osnovu zakona. Stavom 2. istog člana propisano je da pravo svojine može biti oduzeto ili ograničeno samo u javnom interesu utvrđenom na osnovu zakona, uz naknadu koja ne može biti niža od tržišne.

Odredbom člana 41. Zakona o eksproprijaciji („Službeni glasnik RS“ br.20/09...106/16) je propisano da je vrednost objekta koji se daje u svojinu ili susvojinu na ime naknade i vrednost eksproprisanog objekta, u slučaju zasnivanja prava svojine ili susvojine, određuje se prema tržišnoj ceni tih objekata u momentu zasnivanja prava svojine, odnosno susvojine (stav 1.). Visina naknade u novcu za eksproprisane nepokretnosti određuje se po tržišnoj ceni, prema okolnostima u momentu zaključenja sporazuma o visini naknade, a ako sporazum nije postignut, prema okolnostima u momentu donošenja prvostepene odluke o naknadi (stav 2.). Članom 42. stav 1. je propisano da se naknada za eksproprisano poljoprivredno zemljište i građevinsko zemljište određuje u novcu prema tržišnoj ceni takvog zemljišta, ako zakonom nije drukčije propisano.

U konkretnom slučaju, veštak građevinske struke Miomir Stevanović je utvrdio da su predmetne parcele u vreme eksproprijacije imale status građevinskog zemljišta, čija je procenjena tržišna vrednost u vreme eksproprijacije iznosila 521,00 dinara po m2. Kako je po sporazumu za određivanje naknade za predmetne parcele isplaćena cena od 650,00 dinara po m2, koja je veća od procenjene tržišne vrednosti, pravilna je ocena drugostepenog suda da predmetni sporazum o naknadi za eksproprijaciju nije ništav i da tužiocu ne pripada razlika između isplaćene naknade za poljoprivredno zemljište do potraživane naknade za oduzeto gradsko građevinsko zemljište, jer mu je po sporazumu isplaćena adekvatna naknada.

Revizijski navodi kojima se ukazuje da je predmet eksproprijacije bilo građevinsko zemljište, a ne poljoprivredno zemljište kako je navedeno u predmetnom sporazumu su bez uticaja, s obzirom da je veštak građevinske struke utvrdio cenu predmetnog zemljišta kao građevinskog zemljišta u vreme kada je naknada određena tj. u vreme eksproprijacije i našao da je tužiocu isplaćena naknada koja je bila veća od tržišne cene, pa nema povrede prinudnih propisa iz člana 58. Ustava RS u vezi člana 41 stav. 1 i 2., 42. stav 1. Zakona o eksproprijaciji, jer isplaćena naknada tužiocu za oduzeto zemljište nije niža od utvrđene tržišne vrednosti predmetnog zemljišta koja bi bila postignuta u vreme izvršene eksproprijacije, kao građevinskog zemljišta.

Ostalim revizijskim navodima su iznete primedbe na ocenu dokaza, a tim se u suštini osporava utvrđeno činjenično stanje, što ne predstavlja dozvoljen razlog zbog kojeg se revizija može izjaviti shodno članu 407. stav 2. ZPP.

Iz iznetih razloga, na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća – sudija

Branka Dražić s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković