Vrhovni kasacioni sud u veću sastavljenom od sudija: dr Dragiše B. Slijepčevića, predsednika veća, Jasmine Stamenković, dr Ilije Zindovića, Branka Stanića i Tatjane Matković Stefanović, članova veća, u pravnoj stvari tužioca AA iz s. ... koga zastupa punomoćnik Goran Ristić, advokat iz ..., protiv tuženog Grada Vranja, koga zastupa Gradsko pravobranilaštvo Vranje i Mesne zajednice Tibužde, Centralnog režijskog odbora za izgradnju kanalizacione mreže, radi sticanja bez osnova, odlučujući o posebnoj reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Višeg suda u Vranju Gž 1479/20 od 02.07.2021. godine, u sednici održanoj 31.03.2022. godine, doneo je

R E Š E NJ E

DOZVOLJAVA SE odlučivanje o reviziji tužioca izjavljenoj protiv presude Višeg suda u Vranju Gž 1479/20 od 02.07.2021. godine, kao izuzetno dozvoljenoj.

UKIDAJU SE presuda Višeg suda u Vranju Gž 1479/20 od 02.07.2021. godine i presuda Osnovnog suda u Vranju P 2763/19 od 23.07.2020. godine i predmet vraća prvostepenom sudu na ponovno suđenje.

O b r a z l o ž e nj e

Presudom Osnovnog suda u Vranju P 2763/19 od 23.07.2020. godine, stavom prvim izreke, odbijen je tužbeni zahtev tužioca kojim je tražio da sud obaveže tužene da plate tužiocu iznose bliže navedene u izreci, sa odgovarajućom zateznom kamatom. Stavom drugim izreke, obavezan je tužilac da tuženom Gradu Vranje naknadi parnične troškove u iznosu od 57.000,00 dinara sa zakonskom zateznom kamatom od izvršnosti do isplate.

Presudom Višeg suda u Vranju Gž 1479/20 od 02.07.2021. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužioca i potvrđena presuda Osnovnog suda u Vranju P 2763/19 od 23.07.2020. godine. Stavom drugim izreke, odbijeni su zahtevi tužioca za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužilac je izjavio blagovremenu reviziju sa pozivom na odredbu člana 404. ZPP.

Odlučujući o dozvoljenosti revizije, Vrhovni kasacioni sud je našao da su ispunjeni uslovi iz člana 404. ZPP, da se dozvoli odlučivanje o reviziji tužioca, radi ujednačavanja sudske prakse.

Vrhovni kasacioni sud je ispitao pobijanu presudu na osnovu člana 408. ZPP („Sl. glasnik RS“, br. 72/11...55/14), pa je utvrdio da je revizija osnovana.

U sprovedenom postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilac je zaključio Ugovor o izgradnji kanalizacione mreže sa Mesnom zajednicom Tibužde, koja je formirala Centralni režijski odbor za izgradnju kanalizacione mreže u Tibuždu. Po tom ugovoru tužilac je izvršio uplatu iznosa od 63.366,67 dinara za izgradnju kanalizacione mreže i za priključenje svog objekta na tu mrežu. Ugovorom je predviđeno da ugovorne strane zajednički izrade kanalizacionu mrežu na teritoriji Mesne zajednice Tibužde. Tužilac je na račun Mesne zajednice isplatio naznačeni novčani iznos. Presudom Osnovnog suda u Vranju P br.2940/17 od 17.12.2018. godine, usvojen je tužbeni zahtev prema tuženoj Mesnoj zajednici i u ovom delu ta presuda je postala pravnosnažna. Tužilac nalazi da postoji i obaveza tuženog Grada Vranja na povraćaj iznosa od 63.366,67 dinara na ime stečenog bez osnova.

Pri ovako utvrđenom činjeničnom stanju, nižestepeni sudovi su zaključili da tužbeni zahtev tužioca prema tuženom Gradu Vranju nije osnovan. Ovo iz razloga što tužilac nije zaključio ugovor sa Gradom Vranje i nije tužene obavezao da vrate naznačeni novčani iznos tužiocu. Tužilac je ugovor zaključio sa Mesnom zajednicom Tibužde, koja je formirala Centralni režijski odbor za izgradnju kanalizacione mreže u Tibuždu. Tuženi Grad Vranje nije primio naznačena novčana sredstva koja je tužilac uplatio, a nije bio ni u kakvom obligaciono-pravnom odnosu sa tužiocem. Mesna zajednica jeste korisnik budžetskih sredstava Grada Vranja, ali takođe ima svojstvo pravnog lica i u okviru prava i dužnosti utvrđenih Statutom i odlukom o osnivanju, pa je kao takav subjekt zaključila ugovor sa tužiocem o subvenciranju za izgradnju kanalizacione mreže. Na strani tuženog Grada Vranja, postoji nedostatak pasivne legitimacije jer tuženi Grad Vranje nije bio u ugovornom odnosu sa tužiocem, pa je ocenjeno da je tužbeni zahtev tužioca neosnovan.

Ovakva pravna argumentacija nižestepenih sudova, po mišljenju Vrhovnog kasacionog suda nije prihvatljiva. Prema Zakonu o lokalnoj samoupravi, organ lokalne samouprave – skupština, odlučuje o osnivanju javnog preduzeća za zadovoljenje javnih interesa. U nadležnosti Skupštine Grada Vranja nalazi se i ovlašćenje za osnivanje i ukidanje mesnih zajednica uključujući i donošenje i verifikaciju vođenja samodoprinosa. Tužilac je sa Mesnom zajednicom Tibužde – Centralnim režijskim odborom za izgradnju kanalizacione mreže zaključio ugovor o uplati novčanih sredstava za izgradnju kanalizacione mreže. U izgradnji kanalizacione mreže učestvovao je Grad Vranje sa delom sredstava. Kanalizaciona mreža nije završena. Tužilac je na ime izgradnje mreže uplatio određeni deo sredstava. Njegovo domaćinstvo nije prikačeno na kanalizacionu mrežu jer ista nije ni izgrađena. Račun Mesne zajednice Tibužde je već duže vreme blokiran i očigledno je da tužilac ne može od mesne zajednice da povrati uplaćeni novac, bez obzira na postojanje pravnosnažne presude kojom je tužena Mesna zajednica Tibužde obavezana da tužiocu vrati uplaćeni novac. Cilj ugovora o izgradnji kanalizacione mreže nije postignut i tužilac ima pravo da traži vraćanje uplaćenog novca. Tuženi Grad Vranje je kao osnivač Mesne zajednice Tibužde solidarno odgovoran sa obavezom mesne zajednice. Ta odgovornost je supsidijarnog solidarnog karaktera. Ako nema novca na računu Mesne zajednice (što je nesporno) onda obaveza isplate uplaćenog iznosa prelazi na teret osnivača Mesne zajednice – Grada Vranja. Iz navedenih razloga, jasno proizlazi da pravno utemeljenje nižestepenih sudova o neosnovanosti tužbenog zahteva tužioca prema Gradu Vranje i da na strani tuženog Grada Vranja postoji nedostatak pasivne legitimacije, nije prihvatljivo.

U ponovnom postupku prvostepeni sud će imati primedbe Vrhovnog kasacionog suda, po istim postupiti, utvrditi da li je u međuvremenu došlo do izgradnje i završetka izgradnje kanalizacione mreže, te da li je domaćinstvo tužioca prikačeno na kanalizacionu mrežu i nakon ocene svih dokaza doneti novu odluku.

Na osnovu svega iznetog na osnovu člana 416. stav 2. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija
dr Dragiša B. Slijepčević,s.r.

Za tačnost otpravka
Upravitelj pisarnice
Marina Antonić