Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, u smislu odredbe člana 408. u vezi člana 403. stav 2. tačka 3. Zakona o parničnom postupku – ZPP („Službeni glasnik RS“ br. 72/11... 18/20 i 10/23 - drugi zakon) i našao da revizija tužene nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju na kome je zasnovana pobijana odluka, tužilac, kao izvršni poverilac, protiv tužene, kao izvršnog dužnika, podneo je 11.01.2019. godine predlog za izvršenje na osnovu verodostojne isprave, po osnovu duga na ime komunalnih usluga od 799.572,00 dinara. Rešenjem Javnog izvršitelja Nevene Spasić iz ... I.IVK. 21/19 od 16.01.2019. godine, usvojen je predlog tužioca i određeno predloženo izvršenje. Rešenjem Osnovnog suda u Nišu IPV (IVK) 72/19 od 05.07.2019. godine, navedeno rešenje o izvršenju, po prigovoru tužene, stavljeno je van snage u delu u kojem su određeni sredstvo i predmet izvršenja, ukinute su sve sprovedene izvršne radnje i postupak je nastavljen kao povodom prigovora protiv platnog naloga.

Utvrđeno je da je tužilac imao potraživanje prema BB iz ..., koji je u evidenciji tužioca registrovan kao korisnik za objekat na adresi u Nišu u Ul. ... br. .., da tužena ima prijavljeno prebivalište na navedenoj adresi od 27.06.2011. godine, kao i da je tužena u evidenciji tužioca (u poslovnim knjigama i analitičkoj kartici za navedeni objekat u Nišu) registrovana kao dužnik potraživanja na ime pruženih komunalnih usluga. Tužilac i tužena su 31.05.2017. godine zaključili ugovor o priznanju duga i otplati duga na rate, u kome je u uvodu kao ugovorna strana - dužnik označen BB, dok je ugovor kao dužnik potpisala tužena. Ugovorom su saglasno konstatovali da tužilac potražuje od dužnika za navedeni objekat dug od ukupno 788.521,00 dinara, po osnovu izdatih računa, zaključno sa računom za april 2017. godine, da se dužnik obavezuje da navedeni iznos plati poveriocu u roku od 60 mesečnih rata, tako što se prva rata plaća odmah pri zaključenju ugovora, a ostale rate u narednim mesecima, na osnovu plana otplate, koji je sastavni deo ugovora. Takođe, dužnik se obavezao da pored rata po ugovoru, buduće redovne obaveze izmiruje u roku dospeća, kao i da u slučaju neredovnog plaćanja preostalih mesečnih rata, kao i neblagovremenog izmirivanja budućih redovnih obaveza, ugovorne strane su saglasne da celokupni preostali iznos iz ugovora dospeva prvog narednog meseca od nastupanja neredovnosti, uz obračun kamate u skladu sa Zakonom o zateznoj kamati. Tužena, kao dužnik, je dostavila menicu bez protesta sa meničnim ovlašćenjem od 31.05.2017. godine, kao sredstvo obezbeđenja i administrativnu zabranu na zaradu od 01.06.2017. godine sa potvrdom o zaposlenju. Tužena je dala i pisanu izjavu (koja je overena 13.10.2015. godine) o preuzimanju duga i prihvatanju obaveza za pružene stambeno komunalne usluge, u kojoj je navela da je korisnik stambenog prostora na adresi u Nišu u Ul. ... br. .., te da preuzima sva dugovanja na ime stambeno komunalnih usluga koja su nastale do dana davanja izjave, a po evidenciji tužioca, kao i da se obavezuje da će uredno izmirivati buduće dospele račune za predmetni objekat. Po navedenom ugovoru od 31.05.2017. godine tužena je izmirila 4 rate po 14.907,00 dinara (ukupno 59.628,00 dinara), a petu ratu koja je dospela 30.09.2017. godine nije platila, kao ni preostale rate, nakon čega je ostalo neizmireno potraživanje od 728.893,00 dinara. Prema izvodu iz poslovnih knjiga tužioca, tužena nije izmirivala ni dospele redovne mesečne račune u periodu nakon zaključenja navedenog ugovora, te da je dug po neplaćenim računima za pružanje komunalnih usluga za period od 16.01.2018. godine do 31.10.2018. godine ukupno 46.064,00 dinara.

Posle rasprave održane pred drugostepenim sudom u smislu člana 383. stav 4. ZPP, radi pravilnog utvrđivanja činjeničnog stanja, na kojoj je ponovljeno izvođenje dokaza čitanjem svih pismena u spisima i zapisnika sa rasprava, drugostepeni sud je zaključio da je tužena korisnik stambenog prostora na adresi u Nišu u Ul. ... br. .. i ista je nesumnjivo bila korisnik komunalnih usluga, te da iz ugovora o priznanju duga i otplati duga na rate od 31.05.2017. godine, koji je potpisala tužena kao dužnik i sredstva obezbeđenja ovog ugovora koja je dala tužena i to: ličnu menicu bez protesta sa meničnim ovlašćenjem od 31.05.2017. godine i administrativnu zabranu na zaradu od 01.06.2017. godine, proizilazi da je tužena priznala dug i pristupila dugu, odnosno prihvatila obavezu da tužiocu izmiri dug u celosti, ocenivši da je obligacionopravni odnos između stranaka nastao zaključenjem predmetnog ugovora, pa je tužena dužna da obavezu preuzetu tim ugovorom ispuni u preostalom, do sada nenamirenom delu, kao i da je tužena u obavezi da tužiocu izmiri i dug po osnovu dospelih redovnih mesečnih računa nakon zaključenja ugovora, a za period od 16.01.2018. godine do 31.10.2018. godine, pri tom nalazeći da navedeno potraživanje nije zastarelo. Imajući u vidu navedeno, drugostepeni sud je pobijanom odlukom prvostepenu presudu ukinuo i presudio tako što je ukinuo rešenje o izvršenju od 16.01.2019. godine i tuženu obavezao da tužiocu na ime duga isplati ukupno 774.957,00 dinara sa pripadajućom kamatom, bliže navedeno u izreci presude.

Po oceni Vrhovnog suda, odluka drugostepenog suda je zasnovana na pravilnoj primeni materijalnog prava.

Odredbom člana 17. Zakona o obligacionim odnosima (ZOO), propisano je da strane u obligacionom odnosu dužne su da izvrše svoju obavezu i odgovorne su za njeno ispunjenje (stav 1), da se obaveza može ugasiti samo saglasnošću volja strana u obligacionom odnosu ili na osnovu zakona (stav 2), a članom 262. istog zakona, propisano je da je poverilac u obligacionom odnosu ovlašćen da od dužnika zahteva ispunjenje obaveze, a dužnik je dužan da je ispuni savesno i u svemu kako ona glasi (stav 1).

Odredbom člana 13. Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“, br. 88/2011 i 104/2016), propisano je da ukoliko odlukom skupštine jedinice lokalne samouprave o obavljanju komunalne delatnosti nije predviđeno zaključenje pojedinačnih ugovora između vršioca i korisnika komunalnih usluga, smatra se da je ugovorni odnos o pružanju komunalne usluge nastao započinjanjem korišćenja komunalne usluge, odnosno početkom pružanja komunalne usluge u skladu sa propisima kojima se bliže uređuje obavljanje te komunalne delatnosti (stav 6), da obaveze korisnika komunalne usluge, uključujući i plaćanje cene komunalne usluge, nastaju započinjanjem korišćenja komunalne usluge, odnosno početkom pružanja komunalne usluge, i kada se ona koristi suprotno propisima kojima se uređuje ta komunalna delatnost (stav 7).

Saglasno navedenom, obaveze korisnika komunalnih usluga, što uključuje i plaćanje cene komunalnih usluga, nastaju započinjanjem korišćenja komunalnih usluga (početkom pružanja usluga od strane komunalnog preduzeća). U konkretnom slučaju, tužilac u ovom sporu potražuje od tužene da mu isplati dug na ime potraživanja po osnovu ugovora o priznanju duga i otplati duga na rate od 31.05.2017. godine, kao i dug po osnovu dospelih redovnih mesečnih računa nakon zaključenja ugovora, za period od 16.01.2018. godine do 31.10.2018. godine, sve po osnovu pruženih komunalnih usluga. Iz činjeničnog utvrđenja proizilazi da je tužena korisnik stambenog prostora na adresi u Nišu u Ul. ... br. .., kao i da je bila korisnik komunalnih usluga, te da je tužena uvedena u evidenciji tužioca (u poslovnim knjigama i analitičkoj kartici za navedeni objekat u Nišu), da je tužena kao dužnik zaključila sa tužiocem ugovor o priznanju duga i otplati duga na rate od 31.05.2017. godine, (ukupno 788.521,00 dinara), da je isplatila četiri rate (ukupno 59.628,00 dinara), dok petu ratu koja je dospela 30.09.2017. godine nije platila, kao ni preostale rate po ugovora. Imajući u vidu navedeno, po oceni Vrhovnog suda, pravilan je zaključak drugostepenog suda da je tužena obveznik komunalnih usluga, te da je komunalne usluge u spornom periodu koristila kao registrovani korisnik, odnosno registrovana je kao dužnik potraživanja na ime pruženih komunalnih usluga, pa pri činjenici da je tužena, kao dužnik potpisala ugovor od 31.05.2017. godine, da je kao sredstvo obezbeđenja ovog ugovora tužena dala ličnu menicu bez protesta sa meničnim ovlašćenjem i administrativnu zabranu na zaradu, to pravilno zaključuje drugostepeni sud da je na navedeni način prihvatila obavezu da tužiocu izmiri dug u celosti. Stoga su neosnovani navodi revizije da predmetni ugovor nije zaključen saglasnošću volja tužioca i tužene.

Neosnovan je navod revizije da tužena nije pasivno legitimisana za dug koji je nastao u periodu od 16.01.2018. godine do 31.10.2019. godine budući da računi glase na BB. Naime, stvarna legitimacija u parnici predstavlja materijalnopravni odnos stranaka prema predmetu spora, odnosno prema pravu za čiju je zaštitu parnica pokrenuta. O postojanju stvarne legitimacije sud vodi računa i po službenoj dužnosti i zavisi od materijalnog prava koje se primenjuje na određeno činjenično stanje. Tužilac je aktivno legitimisan ako je nosilac prava koje je predmet spora, a tužena je pasivno legitimisana ako na njoj leži obaveza koja odgovara tužiočevom pravu. Kod utvrđenja da je tužena korisnik predmetnog stambenog prostora i korisnik komunalnih usluga, u obavezi je da tužiocu izmiri i dug po osnovu dospelih redovnih mesečnih računa nakon zaključenja ugovora, za navedeni period, budući da je u ugovoru priznanju duga i otplati duga na rate od 31.05.2017. godine, koji je tužena potpisala kao dužnik, ugovoreno da se dužnik obavezuje da pored rata po ugovoru i buduće redovne obaveze izmiruje u roku dospeća. Stoga je pravilno drugostepeni sud obavezao tuženu da tužiocu po osnovu neizmirenog duga isplati iznose sa pripadajućom kamatom, bliže navedeno u izreci presude.

Pravilno je odlučeno i o naknadi troškova postupka na osnovu člana 165. stav 2. u vezi članova 153. stav 1. i 154. stav 2. ZPP.

Na osnovu iznetog, primenom člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća-sudija

Mirjana Andrijašević, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković