Odredbom člana 404. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ 72/11...10/23 – dr. zakon) propisano je da je revizija izuzetno dozvoljena zbog pogrešne primene materijalnog prava i protiv drugostepene presude koja ne bi mogla da se pobija revizijom, ako Vrhovni sud oceni da je potrebno radi razmatranja pravnih pitanja od opšteg interesa ili pravnih pitanja u interesu ravnopravnosti građana, odnosno radi ujednačavanja sudske prakse ili novog tumačenja prava (posebna revizija). O dozvoljenosti i osnovanosti revizije, shodno stavu 2. iste odredbe, odlučuje Vrhovni sud u veću od pet sudija.

Ceneći ispunjenost uslova za odlučivanje o reviziji tuženog, kao izuzetno dozvoljenoj, Vrhovni sud je utvrdio da nisu ispunjeni uslovi predviđeni odredbom člana 404. stav 1. Zakona o parničnom postupku.

U ovom sporu pravnosnažno je usvojen tužbeni zahtev za isplatu iznosa od 1.715.173,20 dinara sa zakonskom zateznom kamatom na pojedinačne iznose i od datuma bliže određenih u izreci prvostepene presude, do isplate. Nižestepeni sudovi su utvrdili da su parnične stranke bile u obligacionom odnosu po osnovu Ugovora o pristupanju dugu od 12.01.2022. godine, kojim se tuženi obavezao da će pored osnovnog dužnika ispuniti poveriočevo celokupno potraživanje po osnovu priloženih faktura. Imajući u vidu da tuženi svoju obavezu nije ispunio, to su nižestepeni sudovi pravnosnažno usvojili tužbeni zahtev za isplatu napred navedenog iznosa primenom člana 17., 262. stav 1. i 451. Zakona o obligacionim odnosima. Na dosuđeni iznos tužiocu je priznata zakonska zatezna kamata počev od dospelosti svakog pojedinačnog računa do isplate na osnovu čl. 277. i 324. ZOO.

Revizija izjavljena po osnovu odredbe člana 404. Zakona o parničnom postupku može se izjaviti isključivo zbog pogrešne primene materijalnog prava koja je takve prirode da iziskuje novo tumačenje prava, razmatranje pravnih pitanja od opšteg interesa ili pravnih pitanja u interesu ravnopravnosti građana, odnosno radi ujednačavanja sudske prakse ukoliko je sudska praksa o predmetnom pravnom pitanju neujednačena.

Suštinski, revident iznosi svoje viđenje činjeničnopravnih pojedinosti konkretnog slučaja i osporava pravnu valjanost zaključenog ugovora sa tužiocem imajući u vidu da je dužnik iz osnovnog posla u momentu zaključenja ugovora o pristupanju dugu bio u blokadi, te imajući u vidu odredbu člana 5. stav 2. Zakona o obavljanju plaćanja pravnih lica, preduzetnika i fizičkih lica koja ne obavljaju delatnost. U vezi sa navedenim, nižestepeni sudovi su ukazali na to da obaveza tuženog, kao trećeg lica u odnosu na osnovni posao, nije solidarna, kao što nije ni supsidijarna, niti sa pravom regresa u odnosu na dužnika, već je to samostalna obaveza na ispunjenje celog duga po osnovu ugovora o pristupanju dugu. Nižestepeni sudovi su ukazali na to da se ugovorom između parničnih stranaka ne menja dužnik iz osnovnog posla, nego uz dužnika u pravni odnos sa tužiocem stupa i treće lice, ovde tuženi, radi pojačanja položaja poverioca, ovde tužioca. To dalje znači da položaj dužnika iz osnovnog posla - u smislu blokade njegovog računa u vreme zaključenja ugovora o pristupanju dugu, nema uticaja na obavezu tuženog, kao pristupioca dugu, prema tužiocu kao poveriocu. Vrhovni sud je cenio navode revidenta u pogledu neujednačenosti sudske prakse. Međutim, u konkretnom slučaju je tokom postupka utvrđeno da između dužnika iz osnovnog posla i trećeg lica - ovde tuženog ne postoji nikakav pravni odnos, a tuženi, kao ugovorna strana u pravnom poslu zaključenom sa ovde tužiocem - u momentu zaključenja ugovora svakako nije bio u blokadi. Iz navedenih razloga se ne radi o istovrsnom činjeničnopravnom osnovu, pa samim tim nema ni potrebe za ujednačavanjem sudske prakse u istoj ili sličnim činjeničnopravnim situacijama u vezi sa primenom odredbe člana 5. st. 2. Zakona o obavljanju plaćanja pravnih lica, preduzetnika i fizičkih lica koja ne obavljaju delatnost. Osim toga, kada se ceni postojanje razloga za ujednačavanje sudske prakse, te saglasnost sudskih odluka, potrebno je da se radi o pravnosnažnim odlukama donetim povodom određene činjeničnopravne situacije. Sledom, ne postoji potreba za ujednačavanjem sudske prakse, kao ni razmatranjem pitanja od opšteg interesa, pitanja u interesu ravnopravnosti građana, niti za novim tumačenjem prava.

Kako se revizijom tuženog ne ukazuje na pravno relevantne razloge za odlučivanje o reviziji kao izuzetno dozvoljenoj, niti su ispunjeni uslovi iz člana 404. stav 1. Zakona o parničnom postupku da bi se dozvolilo odlučivanje o reviziji tuženog kao izuzetno dozvoljenoj, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu prvom izreke, primenom odredbe člana 404. stav 2. Zakona o parničnom postupku.

Vrhovni sud je ispitao dozvoljenost izjavljene revizije primenom odredbe člana 410. stav 2. tačka 5. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ 72/11 ... 10/23 – dr. zakon) i našao da revizija tuženog nije dozvoljena.

Tužilac je protiv tuženog podneo tužbu 23.12.2022. godine. Vrednost predmeta spora revizijom pobijanog dela iznosi 1.715.173,20 dinara.

Odredbom člana 487. stav 1. Zakona o parničnom postupku propisano je da u postupku u privrednim sporovima, sporovi male vrednosti jesu sporovi u kojima se tužbeni zahtev odnosi na potraživanje u novcu, ako ne prelazi dinarsku protivvrednost od 30.000 evra po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan podnošenja tužbe. Odredbom člana 479. stav 6. ZPP je propisano da u sporovima male vrednosti protiv odluke drugostepenog suda nije dozvoljena revizija.

Imajući u vidu da se u konkretnom slučaju radi o privrednom sporu male vrednosti iz odredbe člana 487. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud nalazi da izjavljena revizija shodno odredbi člana 479. stav 6. istog zakona nije dozvoljena.

Iz navedenih razloga primenom člana 413. Zakona o parničnom postupku odlučeno je kao u stavu drugom izreke ovog rešenja.

Predsednik veća - sudija

Tatjana Matković Stefanović,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković