Revizija je dozvoljena po odredbi člana 441. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“ broj 72/11 ... 10/23), pa je Vrhovni sud ispitao pobijanu presudu u smislu člana 408. tog zakona i utvrdio da je revizija neosnovana.

U postupku donošenja pobijane presude nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 12. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti, kao ni druge bitne povrede odredaba parničnog postupka iz člana 407. ZPP zbog kojih se revizija može izjaviti.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, tužilja je bila zaposlena kod prvotuženog Javnog komunalnog preduzeća „Hammeum“ na neodređeno vreme, na radnom mestu ... u ... . Osporenim rešenjem od 27.10.2022. godine tužilji je otkazan ugovor o radu zbog pokretanja postupka likvidacije nad poslodavcem. Odluka o pokretanju postupka likvidacije registrovana je u APR 18.10.2022. godine, sa kojim datumom je po sadržini rešenja o otkazu tužilji prestao radni odnos. Prestanku radnog odnosa tužilje je prethodila statusna promena kod tuženog Javnog komunalnog preduzeća „Hammeum“, započeta odlukom Skupštine Grada Prokuplja od 18.02.2021. godine o sprovođenju statusne promene - izdvajanje uz osnivanje, po kojoj iz tog javnog komunalnog preduzeća izdvaja se javno preduzeće za obavljanje delatnosti snabdevanja vodom za piće, upravljanje grobljima i sahranjivanje, pogrebne delatnosti, kao i delatnost prečišćavanja i odvođenja atmosferskih otpadnih voda. Odlukom Skupštine Grada Prokuplja od 13.06.2022. godine data je saglasnost na podelu JKP „Hammeum“ (društvo prenosilac) iz koga se izdvaja JKP „Gradski vodovod“ Prokuplje (društvo sticalac), dana 13.06.2022. godine Skupština Grada Prokuplja donela je odluku da JKP „Hammeum“, nakon statusne promene, nastavlja sa radom u skladu sa odredbama te odluke. Planom podele, statusne promene - izdvajanje uz osnivanje, donetim 12.08.2022. godine, konkretizovane su sprovedene statusne promene - izdvajanje uz osnivanje javnog komunalnog preduzeća u skladu sa odredbama Zakona o privrednim društvima. Nakon toga, deo zaposlenih je preuzet u radni odnos kod drugotuženog JKP „Gradski vodovod“, dok je određeni broj zaposlenih, među kojima je i tužilja, nastavila da radi kod prvotuženog JKP „Hammeum“ sve do donošenja pomenute Odluke o pokretanju postupka likvidacije od 28.09.2022. godine, kojom je predviđeno da svim zaposlenima kod tog tuženog prestaje radni odnos uz pravo na otpremninu.

Po oceni Vrhovnog suda, pravilno je u pobijanim nižestepenim presudama primenjeno materijalno pravo kada je odbijen tužbeni zahtev za poništaj rešenja o prestanku radnog odnosa tužilje zbog pokretanja postupka likvidacije, na osnovu odredbe člana 176. tačka 5. Zakona o radu, prema kojoj zaposlenom prestaje radni odnos nezavisno od njegove volje i volje poslodavca u slučaju prestanka rada poslodavca u skladu sa zakonom. Imajući u vidu da likvidacijom privrednog društva poslodavac prestaje sa radom, jer privredno društvo u likvidaciji prestaje da obavlja registrovanu delatnost, te da je u konkretnom slučaju postupak likvidacije pokrenut odlukom Skupštine Grada Prokuplja od 28.09.2022. godine, i registrovan u APR dana 18.10.2022. godine, sledi da je tužilji radni odnos odnos prestao po samom zakonu, kako je to odlučeno osporenim rešenjem prvotuženog od 02.11.2022. godine. Ovim rešenjem se samo utvrđuje da je zaposlenoj prestao radni odnos zbog prestanka pravog subjektiviteta poslodavca, dok je procedura gašenja privrednog društva i prestanka njegovog pravnog subjektiviteta, propisana odredbama Zakona o privrednim društvima.

Neosnovano tužilja u reviziji ukazuje na pogrešnu primenu materijalnog prava i tvrdi da je rešenje o prestanku radnog odnosa tužilje nezakonito jer sadrži formalne nedostatke i da je simulovano, a da se zapravo radi o ekonomskim i organizacionim promenama kod poslodavca, koje nisu sprovedene u zakonom propisanoj proceduri. Na zloupotrebu otkaznog razloga ne upućuju navodi revizije o aktivnostima osnivača javnog pre pokretanja postupka likvidacije, upravljenim na realizaciju toga da su delatnosti pijačne usluge, usluge parkiranja, održavanje zelenih površine i slično prenete koncesijom privatnoj firmi „Demetra“, imajući u vidu da je tužilja prilikom saslušanja izjavila da je odbila ponudu da se zaposli u tom pravnom licu.

Po odredbama članova 4. i 5. Zakona o komunalnim delatnostima („Službeni glasnik RS“ br. 88/11 ... 94/24) jedinica lokalne samouprave je nadležna da obezbedi organizacione, materijalne i druge uslove za obavljanje komunalne delatnosti i da ovu delatnost poveri javnom preduzeću, privrednom društvu, preduzetniku ili drugom privrednom subjektu. Sudovi su utvrdili da su statusne promene kod prvotuženog i sam postupak likvidacije usledili nakon donošenja odluka nadležnih organa Grada Prokuplja, i postpak sproveden saglasno odredbama Zakona o lokalnoj samoupravi, Zakona o javnim preduzećima i Zakona o privrednim društvima. U postupku likvidacije i osporenoj odluci o prestanku radnog odnosa, kao ni tokom postupka u ovoj pravnoj stvari nije utvrđeno postojanje okolnosti koje bi ukazivale da je zapravo reč o simulovanom otkaznom razlogu i prestanku radnog odnosa po volji poslodavca, a usled tehnoloških, ekonomskih i organizacionih promena.

Na osnovu člana 414. stav 1. ZPP, odlučeno je kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Jelica Bojanić Kerkez, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković