Apelacioni sud u Beogradu je, presudom Gž3 465/24 od 11.10.2024. godine, stavom prvim izreke, odbio kao neosnovane žalbe tužilaca i tuženih i potvrdio presudu Višeg suda u Beogradu P3 701/22 od 30.05.2024. godine, u stavovima prvom, drugom i četvrtom izreke. Stavom drugim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tuženih i potvrđena presuda Višeg suda u Beogradu P3 701/22 od 30.05.2024. godine, u delu stava trećeg izreke, kojim su oni obavezani da tužiocima na ime naknade nematerijalne štete usled pretrpljenih duševnih bolova zbog povrede prava na pijetet objavljivanjem informacije u tekstu koji je ...2022. godine objavljen u internet izdanju dnevnih novina ''Kurir'', solidarno isplate ukupan iznos od 300.000,00 dinara i to: tužiocu AA 100.000,00 dinara; tužilji BB 100.000,00 dinara i tužilji VV 100.000,00 dinara; sa zakonskom zateznom kamatom počev od 30.05.2024. godine do isplate, dok je u preostalom delu stava trećeg izreke preinačena presuda Višeg suda u Beogradu P3 701/22 od 30.05.2024. godine, tako što je odbijen tužbeni zahtev tužilaca AA i BB kojim su tražili da se obavežu tuženi da im na ime naknade nematerijalne štete usled pretrpljenih duševnih bolova zbog povrede prava na pijetet objavljivanjem informacija u tekstu koji je ...2022. godine objavljen u internet izdanju dnevnih novina ''Kurir'', pored dosuđenog iznosa solidarno isplate i to: tužiocu AA iznos od još 50.000,00 dinara; tužilji BB 100.000,00 dinara; tužilji VV 50.000,00 dinara i tužilji VV iznos od još 50.000,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od 30.05.2024. godine do isplate. Stavom trećim izreke, preinačena je presuda Višeg suda u Beogradu P3 701/22 od 30.05.2024. godine, u stavu petom izreke, tako što je obavezan tuženi GG da na internet portalu kurir.rs sa uvodom i izrekom označene prvostepene presude objavi i ovu presudu u skladu sa odredbama Zakona o zaštiti podataka o ličnosti. Stavom četvrtim izreke, preinačeno je rešenje o troškovima, sadržano u stavu šestom izreke presude Višeg suda u Beogradu P3 701/22 od 30.05.2024. godine, tako što su tuženi obavezani da tužiocima na ime troškova parničnog postupka isplate iznos od 211.600,00 dinara, sa zakonskom zateznom kamatom počev od izvršnosti pa do isplate. Stavom petim izreke, odbijeno su zahtevi parničnih stranaka za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tuženi su izjavili blagovremenu reviziju, zbog bitnih povreda odredaba parničnog postupka, pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja i pogrešne primene materijalnog prava.

Tužioci su dostavili odgovor na reviziju tuženih, zahtevajući naknadu troškova ravizijskog postupka.

Vrhovni sud je ispitao pobijanu presudu, primenom odredbe člana 408. Zakona o parničnom postupku („Službeni glasnik RS“, br. 72/2011….10/2023), u vezi odredbe člana 92. Zakona o uređenju sudova (''Službeni glasnik RS'', br. 10/23) i utvrdio da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. Zakona o parničnom postupku, na koju revizijski sud pazi po službenoj dužnosti, a pred drugostepenim sudom nisu učinjene bitne povrede na koje revident neosnovano u reviziji ukazuje.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, na internet portalu www.kurir.rs, ...2022. godine objavljen je tekst pod naslovom: ''Krvavi ...! ... ubistva u jednom danu. DD izrešetan iz auta u pokretu, ĐĐ ubili pred ..., a EE na odsluženju kazne'', u kom tekstu se navodi: ''Taj .... godine ostao je zapisan kao ... dan u ..., jer su se na ... dan, pre ... godine, dogodila tri ubistva. Likvidirani su DD (20) u ..., ĐĐ (38) u ... i EE (41) u ... U daljem delu teksta pod naslovom: ''DD'' navedeno je: DD ... iz ..., upucan je sa više hitaca u ... u blizini ... Zvanična verzija surove likvidacije na ...kaže da je na ... pucano iz automobila u pokretu. Hitna pomoć prevezla ga je u ... bolnicu u kojoj je preminuo četiri dana kasnije. DD je blizak rođak jednog od vođa ''...'' i navodno je bio povezivan sa ubistvom ... ŽŽ ... 2016. godine u ... ŽŽ je važio za bliskog saradnika ZZ. DD ... je ''...'' II i prema priči ljudi iz podzemlja sumnjalo se da je mladić ..., odnosno da prenosi uputstva i poruke članovima ''...'' ekipe. Da li je to tačno sada je teško reći. Ipak, pratila ga je ta priča, kao i da je nabavio ... za ŽŽ ubistvo. Veruje se da ga je to koštalo života. Sa druge strane, postoji indicija da je JJ koji je likvidiran ... 2018. godine povezan sa ubistvom mladog ZZ pet dana ranije. Nekoliko sati pošto je DD preminuo, na meti ubica našao se i sam JJ. Istraživalo se da li je nalog za mladićevu smrt stigao od ljudi iz ZZ i ''...'' klana, kako bi se zadao novi udarac ''...'' i osvetio ŽŽ, ali se to nikada nije utvrdilo''. Pokojni DD je sin tužilaca AA i BB i rođeni brat tužilje VV, koji su se, saslušani u svojstvu stranaka, izjasnili da ništa u spornom tekstu nije istinito, pošto oni nisu u srodstvu sa II iz ''... klana'' i da je II dao intervju u kom je naveo da pok. DD nema nikakve veze sa njim. Takođe su se izjasnili da je pok. DD bio redovan student prve godine Fakulteta za ... u ... i da nikada nije krivično niti prekršajno osuđivan. Kao dete predškolskog uzrasta sa porodicom se iz rodnog ... preselio u ..., na ..., a predmetni tekst objavljen je tačno četiri godine od njegovog ubistva, zbog čega su tužioci dovedeni u situaciju da čitav taj događaj ponovo preživljavaju vređanjem uspomene na njihovog sina, odnosno brata.

Polazeći od ovako utvrđenog činjeničnog stanja, nižestepeni sudovi su zaključili da je objavljivanjem spornog teksta povređeno pravo tužilaca na pijetet, zbog čega su tuženi dužni da im naknade štetu u smislu odredbe člana 5, 9, 15. stav 1, 79. i 112. Zakona o javnom informisanju i medijima (''Službeni glasnik RS'', br. 83/2014 ... 58/2015, važaćem u vreme objavljivanja predmetnog teksta). Po oceni nižestepenih sudova tuženi GG, kao glavni i odgovorni urednik medija – internet portala kurir.rs je odgovoran po osnovu krivice jer nije postupio sa dužnom novinarskom pažnjom prilikom objavljivanja spornog teksta, dok je odgovornost tuženog izdavača ''Mondo INC'' d.o.o. objektivno, pošto je utvrđena uzročno- posledična veza između sadržine predmetnog teksta i duševnih bolova koje tužioci trpe. Kao odgovorni urednik medija – internet portala kurir.rs, u vreme objavljivanja predmetnog teksta i u vreme presuđenja, tuženi GG je, po oceni nižestepenih sudova, dužan da objavi uvod i izreku, kako prvostepene tako i drugostepene presude, na osnovu odredbe člana 120. Zakona o javnom informisanju i medijima, jer se na taj način javnosti saopštava ishod parnice u kojoj je tužiocima utvrđena povreda prava na pijetet i dosuđena pravična novčana naknada na ime pretrpljene nematerijalne štete usled pretrpljenih duševnih bolova zbog učinjene povrede od strane tuženih.

Po oceni Vrhovnog suda, nižestepeni sudovi su pravilno primenili materijalno pravo.

Odredbom člana 9. stav 1. Zakona o javnom informisanju i medijima, propisano je da su urednik i novinar dužni da s pažnjom primerenom okolnostima, pre objavljivanja informacije koja sadrži podatke o određenoj pojavi, događaju ili ličnosti, provere njeno poreklo, istinitost i potpunost. Na osnovu odredbe člana 15. stav 1. istog Zakona, javni interes u oblasti javnog informisanja je istinito, nepristrasno, pravovremeno i potpuno informisanje svih građana Republike Srbije. Odredbom člana 79. stav 1. Zakona o javnom informisanju i medijima, propisano je da dostojanstvo ličnosti (čast, ugled, odnosno pijetet) lica na koja se odnosi informacija, pravno je zaštićeno. Objavljivanje informacije kojom se vrši povreda časti, ugleda i pijeteta, odnosno lica prikazuju u lažnom svetlu pripisivanjem osobina ili svojstava koje ono nema, odnosno odricanjem osobine ili svojstava koje ima, nije dopušteno ako interes za objavljivanje informacije ne preteže nad interesom zaštite i dostojanstva i prava na autentičnost, a naročito ako se time ne doprinosi javnoj raspravi o pojavi, događaju ili ličnosti na koju se informacija odnosi (stav 2.). Na osnovu odredbe člana 112. Zakona o javnom informisanju i medijima, propisano je da lice na koje se odnosi informacija čije je objavljivanje u skladu sa ovim Zakonom zabranjeno, a koje zbog njenog objavljivanja trpi štetu, ima pravo na naknadu materijalne i nematerijalne štete u skladu sa opštim propisima i odredbama ovog Zakona, nezavisno od drugih sredstava pravne zaštite koje tom licu stoje na raspolaganju, u skladu sa odredbama tog Zakona. Odredbom člana 113. istog Zakona, propisano je da novinar, odnosno odgovorni urednik odgovara za štetu nastalu objavljivanjem informacija iz člana 112. ovog Zakona, ako se dokaže da je šteta nastala njegovom krivicom. Na osnovu člana 114. Zakona o javnom informisanju i medijima, izdavač odgovara za štetu nastalu objavljivanjem informacija iz člana 112. stav 1. tog Zakona, kao i za propuštanje objavljivanja informacije iz člana 112. sav 2. tog Zakona, bez obzira na krivicu. Objavljivanje presude propisano je odredbom člana 120. istog Zakona, tako što po zahtevu tužioca u parnicama po tužbi iz člana 101, 112. i 119. ovog Zakona, sud nalaže odgovornom uredniku da pravnosnažnu presudu objavi bez komentara i bez odlaganja, o svom trošku, a najkasnije u drugom narednom broju novina, odnosno u drugoj narednoj radio ili televizijskoj emisiji od dana kada je presuda postala pravnosnažna.

U konkretnom slučaju, pravilan je zaključak nižestepenih sudova da sporni tekst vređa pravo tužilaca na pijetet koje pravo štiti uspomenu na njihovog preminulog bliskog srodnika (sina, odnosno brata), iznošenjem netačnih činjenica o njegovim porodičnim vezama sa članovima ''... ekipe''. Predmetni tekst pokojnog srodnika tužilaca predstavlja delom kriminalnog klana uz indicije da je upravo zbog toga tragično izgubio život, što vređa uspomenu tužilaca na ličnost njihovog sina i brata i utiče na trajanje i intenzitet bola i patnje zbog pretrpljenog gubitka.

Navodima revizije tuženih o tome da je medijima dozvoljen i određeni stepen preterivanja i provokacije jer bi kazna mogla da ih obeshrabri da izveštavaju o pitanjima od javnog interesa, ne dovodi se u sumnju pravilnost pobijane presude. Ovde se ne radi o provokaciji, niti o preterivanju, već o objavljivanju netačnih informacija o bliskom srodniku tužilaca protivno dužnosti novinarske pažnje propisane odredbom člana 9. stav 1. Zakona o javnom informisanju i medijima. Ne postoji interes javnosti da sazna netačnu informaciju, pa, u ovom slučaju, svakako preteže pravo tužilaca da zaštite uspomenu na svog bliskog srodnika u odnosu na pravo tuženih na slobodu izražavanja. Zbog toga tuženi neosnovano u reviziji ukazuju na pogrešnu primenu materijalnog prava.

Pravilna je i odluka o troškovima parničnog postupka jer je doneta pravilnom primenom odredbe člana 153. i 154. Zakona o parničnom postupku, imajući u vidu njegov ishod.

Na osnovu odredbe člana 414. stav 1. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu prvom izreke.

Troškovi na ime angažovanja punomoćnika, advokata, za sastav odgovora na reviziju i za sudske takse, tužiocima nisu bili potrebni u smislu odredbe člana 154. Zakona o parničnom postupku.

Na osnovu odredbe člana 165. stav 1. Zakona o parničnom postupku, Vrhovni sud je odlučio kao u stavu drugom izreke.

Predsednik veća – sudija

Gordana Komnenić,s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković