Presudom Apelacionog suda u Kragujevcu Gž2 391/24 od 11.09.2024. godine, stavom prvim izreke, odbijena je kao neosnovana žalba tužene i potvrđena prvostepena presuda. Stavom drugim izreke, odbijen je zahtev tužene za naknadu troškova drugostepenog postupka.

Protiv pravnosnažne presude donete u drugom stepenu, tužena je blagovremeno izjavila reviziju zbog bitne povrede odredaba parničnog postupka, a iz datih razloga, i navoda kojima ističe da je stvar pravnosnažno presuđena, ukazuje na bitnu povredu odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 10. ZPP.

Ispitujući pobijanu drugostepenu presudu u smislu člana 408. ZPP („Službeni glasnik RS“, br. 72/11...10/23) u vezi sa članom 202. i 208. Porodičnog zakona, Vrhovni sud je utvrdio da revizija nije osnovana.

U postupku nije učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 2. ZPP, na koju Vrhovni sud pazi po službenoj dužnosti.

Neosnovano revizija ukazuje da je pred drugostepenim sudom učinjena bitna povreda odredaba parničnog postupka iz člana 374. stav 2. tačka 10. ZPP, iz razloga što je stvar pravnosnažno presuđena presudom Osnovnog suda u Aranđelovcu, Sudska jedinica u Topoli P2 170/14 od 08.04.2015. godine, koji navod je revident iznosio i u žalbi. Kako je to pravilno zaključio drugostepeni sud, Porodični zakon ne isključuje mogućnost promene vršenja roditeljskog prava, s tim u vezi i odluke o obavezi doprinosa izdržavanju i uređenju ličnog odnosa. Odluka o vršenju roditeljskog prava može se promeniti, ukoliko se značajnije promene okolnosti koje su postojale u vreme donošenja prethodne odluke, a shodno članu 263. stav 1. i 2, 272. stav 2. i 266. Porodičnog zakona, pa je tužba tužioca radi izmene prethodne odluke o vršenju roditeljskog prava, dozvoljena. Pitanje osnovanosti tužbenog zahteva ispituje se u svakom koknkretnom slučaju. U ovom slučaju je utvrđeno da je tužbeni zahtev tužioca delimično osnovan, i u skladu sa tim donete su nižestepene presude i izmenjena prethodna. Stoga postojanje pravnosnažne presude Osnovnog suda u Aranđelovcu, Sudska jedinica u Topoli P2 170/14 od 08.04.2015. godine ne predstavlja pravnosnažno presuđenu stvar u odnosu na ovu parnicu zbog koje bi tužba tužioca trebala biti odbačena.

Prema utvrđenom činjeničnom stanju, pravnosnažnom presudom Osnovnog suda u Aranđelovcu, Sudska jedinica u Topoli P2 170/14 od 08.04.2015. godine odlučeno je o vršenju roditeljskog prava nad maloletnom decom stranaka, VV, GG i DD, tako što su deca poverena majci BB na samostalno vršenje roditeljskog prava. Tom presudom odlučeno je o načinu održavanja ličnog odnosa maloletne dece i oca AA, i o visini njegovog doprinosa u izdržavanju dece. Tužilac je podneo tužbu 14.10.2022. godine radi izmene navedene presude, tražeći da deca budu njemu poverena. Tužilac ima još dvoje maloletne dece iz drugog braka, sa svojom decom održava kontakt i brine o njima, i svo petoro dece lepo se slažu i postoji bliskost i emotivna povezanost među decom. Maloletna VV rođena je ...2008. godine, prešla je da živi kod oca i pohađa prvu godinu srednje škole u ..., gde otac živi. Maloletni DD rođen je ...2010. godine i učenik je sedmog razreda osnovne škole, a maloletna GG rođena je ...2012. godine i učenica je petog razreda osnovne škole. Maloletna VV i GG izjasnile su se da žele da nastave život kod oca, a po mišljenju Centra za socijalni rad, u najboljem interesu maloletne VV i GG je da se izmeni postojeća odluka o vršenju roditeljskog prava i da se one povere ocu AA na samostalno vršenje roditeljskog prava. Maloletni DD kategorički insistira da ostane kod majke, te je mišljenje Centra da se ne preporučuje izmena odluke o poveravanju u odnosu na maloletnog DD. Prihvatajući predlog organa starateljstva i mišljenje maloletne dece, vodeći računa o njihovom najboljem interesu, prvostepeni sud je izmenio prethodnu odluku o vršenju roditeljskog prava tako što je maloletnu VV i GG poverio ocu na samostalno vršenje roditeljskog prava, dok je odbio zahtev za izmenu odluke o poveravanju u odnosu na maloletnog DD. Lične odnose između maloletne dece i roditelja kome nisu poverena, odredio je u skladu sa predlogom Centra. Utvrdivši visinu sadašnjih potreba maloletne dece i mogućnosti roditelja, sud je odlučio o visini doprinosa majke u izdržavanju maloletne VV i GG koje su sada poverene ocu, i o visini doprinosa tužioca u izdržavanju maloletnog DD, koji je ostao kod majke. Na utvrđeno činjenično stanje, primenom odredaba članova 61, 65. stav 1. i 4, 73, 77, 154, 160, 161, 162, 163 i 164. Porodičnog zakona, odlučeno je kao u prvostepenoj presudi.

Drugostepeni sud je prihvatio utvrđeno činjenično stanje i primenjeno materijalno pravo od strane prvostepenog suda.

Po oceni Vrhovnog suda, drugostepeni sud je na utvrđeno činjenično stanje pravilno primenio odredbe materijalnog prava na koje se pozvao, a kako je jedini navod revidenta ukazivanje na bitnu povredu odredaba parničnog postupka zbog pravnosnažno presuđene stvari, koji navod je neosnovan, to je revizija tužene ocenjena kao neosnovana, i primenom člana 414. ZPP odlučeno kao u izreci.

Predsednik veća - sudija

Branislav Bosiljković, s.r.

Za tačnost otpravka

Zamenik upravitelja pisarnice

Milanka Ranković